2024
| Тысячагоддзе: | 3 тысячагоддзе |
|---|---|
| Стагоддзі: | |
| Дзесяцігоддзі: | |
| Гады: |
| 2024 год паводле тэм: |
| З’явіліся · Зніклі · Нарадзіліся · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |
2024 (дзве тысячы дваццаць чацвёрты) год па грыгарыянскім календары — высакосны год, які пачынаецца ў панядзелак. Гэта 2024-ы год нашай эры, 24-ы год 3-га тысячагоддзя, 24-ы год XXI стагоддзя, 4-ы год 3-га дзесяцігоддзя XXI стагоддзя, 5-ты год 2020-х гадоў.
Па рашэнні ААН 2024 год быў абвешчаны Міжнародным годам вярблюдавых.[1]
Падзеі
Студзень

- 1 студзеня:
- Персанаж Мікі Маус з мультфільма «Параходзік Вілі» стаў грамадскім здабыткам.
- Спыніла існаванне самаабвешчаная Нагорна-Карабахская Рэспубліка.
- Членамі групы БРІКС сталі Егіпет, Эфіопія, Іран, Саудаўская Аравія і ААЭ.
- Адбылося землетрасенне ў Японскім моры, якое выклікала цунамі і прывяло да ахвяр у Японіі.
- 2 студзеня:
- Здзейснены замах на лідара Дэмакратычнай партыі Карэі Лі Чжэ Мёна.
- У аэрапорце Токіа здарылася сутыкненне двух самалётаў.
- 3 студзеня: У Кермане (Іран) падчас памятнай цырымоніі ў гадавіну гібелі генерала Касема Сулеймані прагрымелі два выбухі, загінулі людзі.
- 7 студзеня: Фільм «Опенгеймер» рэжысёра Крыстафера Нолана атрымаў прэмію «Залаты глобус» у катэгорыі «Найлепшы драматычны фільм».
- 9 студзеня:
- Прэм’ер-міністрам Францыі прызначаны Габрыэль Аталь, ён стаў самым маладым кіраўніком французскага ўрада.
- Пачаўся ўзброены канфлікт у Эквадоры паміж урадам і мафіёзнай групоўкай.
- 10 студзеня: У Папуа — Новай Гвінеі ўспыхнулі масавыя беспарадкі.
- 11 студзеня: Пачалося супрацьстаянне ў Ігл-Пас, канфлікт паміж федэральнымі ўладамі ЗША і штатам Тэхас, выкліканы міграцыйнай палітыкай.
- 12 студзеня: ЗША і Вялікабрытанія нанеслі авіяўдары па пазіцыях хусітаў у Емене.
- 14 студзеня: Фрэдэрык X узышоў на сталец караля Даніі.
- 15 студзеня:
- Аргенцінец Ліянель Месі стаў уладальнікам узнагароды ФІФА найлепшаму футбалісту 2023 года.
- Іран нанёс ракетны ўдар па горадзе Эрбіль (Ірак).
- 16 студзеня: Іран нанёс ракетны ўдар па пакістанскай правінцыі Белуджыстан.
- 24 студзеня: У Белгародскай вобласці Расіі пацярпеў крушэнне расійскі ваенна-транспартны самалёт Іл-76.
- 25 студзеня:
- Суд у Маскве прысудзіў былога лідара ДНР Ігара Стралкова (Гіркіна) да зняволення.
- Прэм’ера расійскага фільма «Майстар і Маргарыта» рэжысёра Міхаіла Локшына паводле аднайменнага рамана Міхаіла Булгакава.
- 27 студзеня: Арына Сабаленка ў другі раз запар выйграла жаночы Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі па тэнісе.
Люты

- 3 лютага:
- Былога прэм’ер-міністра Пакістана Імрана Хана і яго жонку прысудзілі да пазбаўлення волі за хуткае вяселле пасля разводу.
- У Чылі абвешчана надзвычайнае становішча з-за лясных пажараў.
- 4 лютага: Спявачка Тэйлар Свіфт у чацвёрты раз стала пераможцай цырымоніі «Грэмі» ў катэгорыі «Альбом года».
- 7 лютага: За дзень да ўсеагульный выбараў у Пакістане адбыўся двайны тэракт.
- 8 лютага: Аляксандр Сырскі змяніў Валерыя Залужнага на пасадзе галоўнакамандуючага Узброенымі сіламі Украіны.
- 10 лютага: Зборная Катара ў другі раз стала пераможцам Кубка Азіі па футболе.
- 17 лютага: Пераможцам прэміі Цёткі за найлепшую кнігу для дзяцей і падлеткаў стаў Антон Францішак Брыль з кнігай «Мышыныя Каляды».
- 18 лютага: Адбылася 77-я цырымонія прысуджэння прэміі BAFTA за дасягненні ў вобласці кінематографа, найлепшым фільмам названы «Опенгеймер» рэжысёра Крыстафера Нолана.
- 22 лютага: Баржа сутыкнулася з мостам Лісіньша ў Гуанчжоу (Кітай), у выніку чаго ён абрынуўся.
- 24 лютага: 30-я цырымонія ўручэння прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША адбылася ў Лос-Анджэлесе, спецыяльную ўзнагароду за ўклад у кінематограф атрымала Барбра Стрэйзанд.
- 25 лютага: Выбары дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь і дэпутатаў мясцовых Саветаў.
- 26 лютага: Завяршыўся 74-ы Берлінскі кінафестываль, галоўную ўзнагароду — Залатога мядзведзя — атрымаў фільм «Дагамея» рэжысёра Маці Дыоп.
- 29 лютага: Пажар у ГЦ «Green Cozy Cottage» (Дака, Бангладэш) прывёў да гібелі людзей.
Сакавік





- 1 сакавіка: Расійскі палітык Аляксей Навальны пахаваны ў Маскве.
- 2 сакавіка: Нідэрландка Фемке Бол другі раз за сезон абнавіла сусветны рэкорд у бегу на 400 метраў у памяшканні.
- 3 сакавіка:
- Здзейснены напады на турмы на Гаіці, узброеныя групоўкі змагаюцца за кантроль над Порт-о-Прэнсам, сталіцай краіны.
- Прэм’ер-міністрам Пакістана абраны Шахбаз Шарыф.
- 7 сакавіка: Швецыя стала трыццаць другім членам НАТА.
- 10 сакавіка: 96-я цырымонія ўручэння ўзнагарод кінапрэміі «Оскар» адбылася ў Лос-Анджэлесе, найлепшым фільмам названы «Опенгеймер» рэжысёра Крыстафера Нолана.
- 13 сакавіка: Еўрапейскі парламент прыняў Рэгламент аб штучным інтэлекце.
- 15 сакавіка: Стартавала Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024.
- 17 сакавіка: Прайшлі прэзідэнцкія выбары ў Расіі, перамогу атрымаў Уладзімір Пуцін.
- 20 сакавіка: Прэзідэнт В’етнама Во Ван Тхыонг адпраўлены ў адстаўку.
- 22 сакавіка:
- Узброеныя сілы Расіі нанеслі авіяцыйны ўдар па Украіне, пашкоджана і спыніла работу ДнепраГЭС.
- Здзейснены тэракт у «Крокус Сіці Холе» ў горадзе Краснагорску Маскоўскай вобласці Расіі.
- 23 сакавіка: У складзе экіпажа касмічнага карабля «Саюз МС-25» да МКС адправілася Марына Васілеўская, першая беларуская жанчына-касманаўт.
- 26 сакавіка: Пасля сутыкнення з кантэйнеравозам абрынуўся мост імя Фрэнсіса Скота Кі ў амерыканскім Балтымары.
- 28 сакавіка: На шляху з Батсваны ў ПАР трапіў у ДТЗ пасажырскі аўтобус, загінула 45 чалавек.
Красавік

- 1 красавіка: ВПС Ізраіля нанеслі авіяўдар па консульстве Ірана ў Дамаску.
- 2 красавіка: Ліндсей Хардынг названа трэнерам года NBA G League, стала першай жанчынай, што атрымала гэтую ўзнагароду.
- 3 красавіка: На Тайвані здарылася землетрасенне, якое стала наймацнейшым за апошнюю чвэрць стагоддзя.
- 5 красавіка:
- Падчас штурму пасольства Мексікі ў Кіта затрыманы былы віцэ-прэзідэнт Эквадора Хорхе Глас.
- У выніку паводкі на рацэ Урал прарвана дамба ў расійскім горадзе Орск.
- 6 красавіка: З МКС вярнулася на Зямлю Марына Васілеўская, першая беларуская жанчына-касманаўт.
- 7 красавіка: Ля паўночнага ўзбярэжжа Мазамбіка затанула лодка, больш за сто чалавек загінулі.
- 8 красавіка: Поўнае сонечнае зацьменне назіралася ў Паўночнай Амерыцы.
- 13 красавіка: Іран і яго саюзнікі нанеслі ўдар балістычнымі ракетамі і дронамі па тэрыторыі Ізраіля.
- 14 красавіка:
- Літоўскі атлет Мікалас Алекна пабіў сусветны рэкорд у кіданні дыска, які трымаўся трыццаць восем гадоў.
- Форвард «Калгары Флэймз» Ягор Шаранговіч усталяваў новы рэкорд па выніковых балах сярод беларускіх хакеістаў за адзін сезон у НХЛ.
- «Баер» з Леверкузена стаў чэмпіёнам германскай футбольнай Бундэслігі ўпершыню за сваю 120-гадовую гісторыю.
- 16 красавіка:
- Разбураны пажарам гістарычны будынак Капенгагенскай біржы — Бёрсен.
- Моцныя дажджы і навальніцы прывялі да паводкі ў краінах Персідскага заліва.
- 20 красавіка: NASA аднавіла атрыманне даных аб стане сістэм касмічнага апарата «Вояджэр-1», які пакінуў Сонечную сістэму.
- 22 красавіка: Міланскі «Інтэр» у дваццаты раз выйграў чэмпіянат Італіі па футболе.
- 24 красавіка: VII Усебеларускі народны сход пачаў сваю работу ў Мінску.
- 27 красавіка: «Мяшкоў Брэст» у шаснаццаты раз выйграў чэмпіянат Беларусі па гандболе.
Май




- 1 мая:
- Абрынуўся ўчастак хуткаснай дарогі ў Мэйчжоу на поўдні Кітая, гэтаму папярэднічалі моцныя залевы.
- У бразільскім штаце Рыу-Гранды-ду-Сул абвешчана надзвычайнае становішча з-за паводкі.
- 3 мая: Кітайская аўтаматычная міжпланетная станцыя «Чан’э-6» стартавала да Месяца.
- 4 мая: Амерыканская спявачка Мадонна дала ў Рыа-дэ-Жанэйра найвялікшы канцэрт за кар’еру, шоу наведала 1,6 мільёна чалавек.
- 6 мая: Польскі суддзя Томаш Шміт запытаў палітычнага прытулку ў Беларусі.
- 10 мая: Сонечныя буры выклікалі палярныя ззянні ў нізкіх шыротах.
- 11 мая: Фінал конкурсу песні «Еўрабачанне» прайшоў у Швецыі, перамогу атрымаў прадстаўнік Швейцарыі Nemo з песняй «The Code».
- 15 мая:
- Праз беспарадкі супраць паправак у Канстытуцыю ў Новай Каледоніі ўведзена надзвычайнае становішча.
- Прэм’ер-міністр Сінгапура Лі Сяньлун сышоў у адстаўку пасля амаль дваццаці год знаходжання на пасадзе.
- Здзейснены замах на на Прэм’ер-міністра Славакіі Роберта Фіца, палітык шпіталізаваны з агнястрэльнымі раненнямі.
- 18 мая:
- «Мінчанка» ў адзінаццаты раз выйграла чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын.
- Украінец Аляксандр Усік перамог у паядынку за тытул чэмпіёна свету па боксе ў цяжкай вазе паводле версіі WBC, ён завалодаў чэмпіёнскімі тытуламі ў чатырох найбольш прэстыжных прафесійных баксёрскіх арганізацыях.
- 19 мая:
- У выніку крушэння верталёта ва Усходнім Азербайджане загінуў Прэзідэнт Ірана Ібрагім Раісі разам з міністрам замежных спраў і некалькімі чыноўнікамі.
- У Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга адбылася спроба дзяржаўнага перавароту.
- 21 мая: Набыў моц Рэгламент Еўрапейскага Саюза аб штучным інтэлекце.
- 22 мая: У фінальным матчы Лігі Еўропы УЕФА ў Дубліне італьянская «Аталанта» атрымала перамогу над «Баерам», перарваўшы рэкордную серыю нямецкага клуба без паражэнняў.
- 24 мая:
- Апоўзень з гары Мунгала ў Папуа — Новай Гвінеі прывёў да гібелі людзей.
- Баскетбольны клуб «Мінск» у шаснаццаты раз запар стаў чэмпіёнам Беларусі.
- 25 мая:
- Закрыўся 77-ы Канскі кінафестываль, Залатую пальмавую галіну атрымаў фільм «Анора» рэжысёра Шона Бэйкера.
- Завяршыла сезон польская футбольная Экстракляса, чэмпіёнам упершыню стала «Ягелонія» з Беластока.
- Гродзенскі «Нёман» выйграў матч за Кубак Беларусі па футболе.
- Расійская армія нанесла шэраг авіяракетных удараў па Харкаву.
- 26 мая:
- Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай у Чэхіі завяршыўся перамогай зборнай гаспадароў.
- Дзеючы галава дзяржавы Гітанас Наўседа атрымаў перамогу на прэзідэнцкіх выбарах у Літве.
- 27 мая: Прайшлі выбары ў Каардынацыйную раду, арганізаваныя беларускай апазіцыяй.
- 30 мая: Экс-прэзідэнт ЗША Дональд Трамп прызнаны вінаватым па ўсіх пунктах абвінавачваннях у падробцы фінансавай дакументацыі.
Чэрвень

- 1 чэрвеня: У фінале Лігі чэмпіёнаў УЕФА мадрыдскі «Рэал» здабыў пятнаццаты тытул у гісторыі.
- 2 чэрвеня: Прэзідэнтам Мексікі абрана Клаўдзія Шэйнбаум, упершыню на гэту пасаду абралі жанчыну.
- 4 чэрвеня: Модуль кітайскай касмічнай станцыі «Чан’э-6» з узорамі грунту ўзляцеў з адваротнага боку Месяца.
- 5 чэрвеня: Амерыканскі пілатаваны карабель «Boeing Starliner» упершыню стартаваў да Міжнароднай касмічнай станцыі.
- 8 чэрвеня: Польская тэнісістка Іга Свёнтак у трэці раз запар стала пераможцай Адкрытага чэмпіянату Францыі.
- 9 чэрвеня: Нарэндра Модзі ў трэці раз заступіў на пасаду Прэм’ер-міністра Індыі.
- 10 чэрвеня: У выніку крушэння ваеннага транспартніка ў Малаві загінулі дзевяць чалавек, у тым ліку віцэ-прэзідэнт Саўлас Чыліма.
- 12 чэрвеня:
- У Мангафе (Кувейт) у шасціпавярховым жылым будынку здарыўся пажар, які забраў жыцці 50 замежных рабочых.
- Караблекрушэнне на рацэ Ква ў ДР Конга прывяло да гібелі людзей.
- 14 чэрвеня: Чэмпіянат Еўропы па футболе стартаваў у Германіі.
- 16 чэрвеня:
- Мірная канферэнцыя па Украіне завяршылася ў Швейцарыі.
- Спецназам ліквідаваны тэрарысты, якія захапілі двух закладнікаў у следычым ізалятары Растова-на-Доне (Расія).
- 17 чэрвеня: Баскетбалісты «Бостан Селтыкс» сталі чемпіёнамі НБА ў рэкордны васямнаццаты раз.
- 18 чэрвеня:
- 20 чэрвеня: Пірэнейскіх рысей выключылі са спісу відаў пад пагрозай вымірання і класіфікавалі як уразлівы від.
- 23 чэрвеня: У Дзербенце і Махачкале (Расія) здзейснена серыя тэрарыстычных нападаў.
- 24 чэрвеня:
- Высокі суд Англіі і Уэльса выпусціў журналіста, заснавальніка WikiLeaks Джуліяна Асанжа пад заклад.
- Каманда «Фларыда Пантэрз» упершыню выйграла Кубак Стэнлі.
- 25 чэрвеня: Модуль кітайскага зонда «Чан’э-6» прызямліўся, даставіўшы першыя ў свеце ўзоры грунту, сабраныя з адваротнага боку Месяца.
- 26 чэрвеня:
- Закрыўся інтэрнэт-сэрвіс ICQ.
- У Балівіі адбылася спроба дзяржаўнага перавароту.
- 27 чэрвеня: Міністрам замежных спраў Беларусі прызначаны Максім Рыжанкоў.
Ліпень


- 2 ліпеня: У індыйскім штаце Утар-Прадэш у цісканіне загінула больш за сто чалавек.
- 4 ліпеня: Беларусь стала членам Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва.
- 5 ліпеня:
- На прэзідэнцкіх выбарах у Іране перамогу атрымаў Масуд Пезешкіян.
- Прэм’ер-міністрам Вялікабрытаніі стаў лідар Лейбарысцкай партыі Кір Стармер.
- 7 ліпеня: Украінская лёгкаатлетка Яраслава Магучых усталявала сусветны рэкорд у скачках у вышыню сярод жанчын.
- 8 ліпеня: Узброеныя Сілы Расійскай Федэрацыі здзейснілі ракетны абстрэл Украіны, атакаваны Кіеў і іншыя гарады.
- 13 ліпеня: На перадвыбарчым мітынгу ў Пенсільваніі здзейснены замах на былога прэзідэнта ЗША Дональда Трампа.
- 14 ліпеня:
- На тэрыторыю Беларусі абрынуўся ўраган, найбольш пацярпела Гомельская вобласць.
- Чэмпіянат Еўропы па футболе ў Германіі завяршыўся перамогай зборнай Іспаніі.
- Футбольная зборная Аргенціны ў шаснаццаты раз выйграла Кубак Амерыкі.
- 16 ліпеня: У Бангладэш у ходзе студэнцкіх пратэстаў за адмену сістэмы квот загінулі больш за сто чалавек, у краіне ўведзена каменданцкая гадзіна і абмежаваны інтэрнэт.
- 18 ліпеня: Урсула фон дэр Ляен пераабрана старшынёй Еўрапейскай камісіі на другі тэрмін.
- 19 ліпеня: Здарыўся глабальны тэхнічны збой у рабоце Windows.
- 21 ліпеня: Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн выйшаў з прэзідэнцкай гонкі 2024 года.
- 25 ліпеня:
- Тайфун «Гаемі» абрынуўся на ўзбярэжжа кітайскай правінцыі Фуцзянь.
- Разгарнуўся бой за Тынзауатэн на поўначы Малі.
- 26 ліпеня: Цырымонія адкрыцця Летніх Алімпійскіх гульняў прайшла ў Парыжы.
Жнівень


- 1 жніўня: Расія і заходнія краіны правялі абмен зняволенымі.
- 2 жніўня: Іван Літвіновіч стаў першым у гісторыі скачкоў на батуце двукразовым алімпійскім чэмпіёнам.
- 3 жніўня:
- Амерыканская плыўчыха Кэці Ледэкі стала дзевяціразовай алімпійскай чэмпіёнкай, зраўняўшыся па колькасці тытулаў з Ларысай Латынінай.
- Нямецкая конніца Ізабель Верт стала першай спартсменкай, якая выйграла залатыя медалі на сямі Алімпійскіх гульнях.
- Першыя ў гісторыі залатыя алімпійскія медалі для Сент-Люсіі выйграла Жульен Альфрэд, а для Дамінікі — Тэа Лафон.
- 4 жніўня: Масавыя пратэсты ў Бангладэш, у выніку сутыкненняў загінулі дзясяткі асоб.
- 5 жніўня: Прэм’ер-міністр Бангладэш Шэйх Хасіна падала ў адстаўку і пакінула краіну. Камандуючы арміяй Вакер-Уз-Заман аб’явіў аб стварэнні часовага ўрада.
- 9 жніўня: Пад Сан-Паўлу (Бразілія) пацярпеў крушэнне самалёт ATR 72.
- 11 жніўня: Завяршыліся Алімпійскія гульні ў Парыжы, перамогу ў медальным заліку атрымала каманда ЗША.
- 14 жніўня: Сусветная арганізацыя аховы здароўя абвясціла эпідэмію воспы малпаў надзвычайнай сітуацыяй.
- 16 жніўня: Прэм’ер-міністрам Тайланда абрана Пхетхангтхан Чынават.
- 24 жніўня:
- Ля Порт-Судана абрынулася плаціна Арбаат.
- Джыхадзісты здзейснілі масавае забойства ў дэпартаменце Барсалаго (Буркіна-Фасо).
- 28 жніўня:
- Цырымонія адкрыцця Летніх Паралімпійскіх гульняў адбылася ў Парыжы.
- Пракуратура Парыжа паведаміла аб узяцці генеральнага дырэктара месенджара Telegram Паўла Дурава пад судовы нагляд.
Верасень

- 1 верасня: Упершыню з пачатку Другой сусветнай вайны ў Еўропе, крайне правая палітычная партыя «Альтэрнатыва для Германіі» перамагла на выбарах.
- 2 верасня: Судовы працэс па справе Дамініка Пеліко пачаўся ў Авіньёнскім судзе ў Францыі.
- 3 верасня:
- У выніку расійскага ракетнага ўдару па Ваенным інстытуце ў Палтаве загінула звыш пяцідзесяці асоб.
- Плывец Ігар Бокі выйграў дваццаць першы залаты медаль на Паралімпійскіх гульнях.
- 4 верасня: Тайфун «Ягі» наблізіўся да паўднёвага ўзбярэжжа Кітая, а адтуль накіраваўся ў бок В’етнама.
- 5 верасня: Прэм'ер-міністрам Францыі прызначаны Мішэль Барнье.
- 7 верасня:
- Завяршыўся 81-ы Венецыянскі кінафестываль, Залатога льва атрымаў фільм «Пакой па суседстве» рэжысёра Педра Альмадовара.
- Арына Сабаленка стала пераможцай Адкрытага чэмпіянату ЗША па тэнісе.
- У Францыі пачаліся пратэсты супраць прызначэння Мішэля Барнье прэм’ер-міністрам.
- 8 верасня: Завяршыліся Летнія Паралімпійскія гульні 2024 ў Парыжы.
- 13 верасня: Пахаладанне і атмасферныя ападкі выклікалі паводкі ў Цэнтральнай Еўропе.
- 17 верасня: Атрады ісламістаў напалі на Бамако, сталіцу Малі.
- 20 верасня: Упершыню Суперкубак Беларусі па валейболе выйграла гомельская «Энергія».
- 23 верасня:
- На Зямлю вярнуўся расійскі касманаўт Алег Кананенка, усталяваўшы рэкорд па працягласці касмічных палётаў.
- Прэзідэнтам Шры-Ланкі пасля перамогі на агульнанацыянальных выбарах стаў Анура Кумара Дысанаяке.
- Ізраіль пачаў масавыя бамбардзіроўкі Лівана.
- 26 верасня: Ураган «Хелен» выклікаў паводкі і разбурэнні на паўднёвым усходзе ЗША.
- 27 верасня: З-за праліўных дажджоў Непал ахапілі паводкі.
Кастрычнік



- 1 кастрычніка:
- Марк Рутэ займае пасаду Генеральнага сакратара НАТА.
- Прэм’ер-міністрам Японіі стаў Сігэру Ісіба.
- Ізраільская армія ўварвалася ў Ліван для барацьбы з групоўкай «Хезбала».
- Іран нанёс ракетны ўдар па Ізраілі.
- 2 кастрычніка: Назіралася кольцападобнае сонечнае зацьменне.
- 3 кастрычніка:
- Вялікабрытанія абвясціла, што адмаўляецца ад суверэнітэту над архіпелагам Чагас і перадае яго Маўрыкію.
- На поўдзень Босніі і Герцагавіны абрынуліся паводкі.
- 9 кастрычніка: Ураган «Мілтан» абрынуўся на Фларыду.
- 10 кастрычніка: Лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры стала карэйская пісьменніца Хан Ган.
- 11 кастрычніка: Лаўрэатам Нобелеўскай прэміі міру стала арганізацыя «Ніхон Хіданкё».
- 12 кастрычніка: Даўгаперыядычная камета C/2023 A3 (Цзыцзіньшань — ATLAS) з воблака Оарта максімальна зблізілася з Зямлёй.
- 13 кастрычніка: Кенійка Рут Чэпнгеціч на Чыкагскім марафоне ўстанавіла сусветны жаночы рэкорд у марафонскім бегу.
- 14 кастрычніка: Лаўрэатамі Нобелеўскай прэміі па эканоміцы сталі Даран Аджэмаглу, Сайман Джонсан і Джэймс Робінсан.
- 15 кастрычніка: Выбух бензавоза ў Маджаі ў Нігерыі прывёў да шматлікіх ахвяр.
- 16 кастрычніка:
- Адкрыўся для наведвальнікаў Вялікі Егіпецкі музей у Гізе.
- Ізраільскай арміяй забіты Ях’я Сінвар, лідар палесцінскага руху ХАМАС у сектары Газа.
- 20 кастрычніка: На рэферендуме ўхвалены папраўкі ў Канстытуцыю Малдовы, якімі стратэгічнай мэтай краіны абвяшчаецца членства ў Еўрапейскім Саюзе.
- 21 кастрычніка: Экс-прэзідэнт Перу Алехандра Таледа прысуджаны да турэмнага зняволення за карупцыю.
- 23 кастрычніка: Здзейснены тэракт у штаб-кваэры турэцкай кампаніі Türk Havacılık ve Uzay Sanayii.
- 24 кастрычніка: Прэмія імя Сахарава «За свабоду думкі» прысуджана венесуэльскім палітыкам Марыі Карыне Мачада і Эдмунда Гансалесу.
- 26 кастрычніка:
- Ізраільская армія нанесла ўдары па тэрыторыі Ірана.
- Тайфун «Трамі», які нанёс урон Філіпінам, дасягнуў максімальнай інтэнсіўнасці, набліжаючыся да ўзбярэжжа В’етнама.
- 28 кастрычніка:
- Узнагарода «Залаты мяч» прысуджана Радрыга Эрнандэсу (сярод мужчын) і Айтане Банмаці (сярод жанчын).
- Археолагі абвясцілі аб знаходжанні ў мексіканскім штаце Кампечэ руін другога па велічыні на паўвостраве Юкатан старажытнага горада майя — Валерыяна.
- Ватыкан прадставіў свой афіцыйны маскот Лючэ.
- 29 кастрычніка: Шторм, які абрынуўся на Іспанію, выклікаў паводкі, разбурэнні і чалавечыя ахвяры.
Лістапад
- 3 лістапада: Мая Санду пераабрана Прэзідэнтам Рэспублікі Малдова на другі тэрмін.
- 5 лістапада: Кандыдат ад Рэспубліканскай партыі Дональд Трамп атрымаў перамогу на прэзідэнцкіх выбарах у ЗША.
- 8 лістапада: У некалькіх раёнах Амстэрдама прайшлі яўрэйскія пагромы.
- 9 лістапада: Здзейснены тэракт на чыгуначнай станцыі Квета (правінцыя Белуджыстан, Пакістан).
- 11 лістапада: Здзейснены наезд на натоўп у кітайскім Чжунхаі.
- 12 лістапада: Архібіскуп Кентэрберыйскі Джасцін Уэлбі абвясціў аб сваёй адстаўцы.
- 16 лістапада: Здзейснены нажавы напад у каледжы ва Усі (Кітай).
- 19 лістапада: Вынесены прысуд лідарам пратэстаў 2019—2020 гадоў у Ганконгу.
- 20 лістапада: Адбыўся рэліз камп’ютарнай гульні S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl.
- 21 лістапада:
- Міжнародны крымінальны суд выдаў ордэр на арышт Прэм’ер-міністра Ізраіля Біньяміна Нетаньяху і былога міністра абароны краіны Ёава Галанта за меркаваныя злачынствы, звязаныя з вайной у сектары Газа.
- Здзейснены напад на аўтакалону ў пакістанскай правінцыі Хайбер-Пахтунхва.
- 24 лістапада: Нідэрландскі аўтагоншчык Макс Верстапен стаў чатырохразовым чэмпіёнам «Формулы-1».
- 26 лістапада: Галоўны прыз літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройця атрымаў Валянцін Акудовіч за кнігу «Трэба ўявіць Сізіфа шчаслівым».
- 27 лістапада:
- Паміж Ізраілем і Ліванам уступіла ў сілу 60-дзённае перамір’е.
- Сірыйская апазіцыя пачала аперацыю «Стрымліванне агрэсіі», найбуйнейшае наступленне з 2020 года.
- 30 лістапада: У Сірыі антыўрадавыя сілы ў ходзе наступлення ўзялі горад Алепа.
Снежань
- 3 снежня: Прэзідэнт Рэспублікі Карэя Юн Сок Ёль увёў ваеннае становішча, амаль адразу адмененае.
- 4 снежня: ЮНЕСКА паведаміла аб уключэнні ў спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны выцінанкі — традыцыйнага мастацтва выразання з паперы ў Беларусі.
- 5 снежня: Курс Bitcoin падняўся вышэй за $ 100 000.
- 7 снежня: Сабор Парыжскай Божай Маці ўрачыста адкрыўся пасля рэстаўрацыі.
- 8 снежня:
- Сірыйскія паўстанцы ўзялі Дамаск, Прэзідэнт Сірыі Башар Асад пакінуў краіну.
- Ізраільская армія ўварвалася ў Сірыю.
- 11 снежня: Указам Аляксандра Лукашэнкі Уладзіміру Карызне прысвоена ганаровае званне Народны паэт Беларусі.
- 12 снежня: Часопіс «Time» назваў чалавекам года амерыканскага палітыка Дональда Трампа.
- 13 снежня: Месэнджар Viber заблакаваны Раскамнаглядам на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі.
- 14 снежня: Прэзідэнт Рэспублікі Карэя Юн Сок Ёль адхілены ад пасады ў выніку імпічмента.
- 15 снежня:
- Цыклон «Чыда», які сфарміраваўся над Індыйскім акіянам, абрынуўся на мацерыковую частку Афрыкі.
- У выніку крушэння двух танкераў у Керчанскім праліве адбыўся разліў нафты.
- 20 снежня:
- Кароль Даніі Фрэдэрык X зацвердзіў новы каралеўскі герб.
- У Магдэбургу здзейснены наезд на натоўп на калядным кірмашы.
- Вынесены прысуд па справе Дамініка Пеліко, які абвінавачаны ў згвалаваннях з прымяненнем наркотыкаў.
- 23 снежня: Сухагруз «Ursa Major» затануў у Міжземным моры на поўдзень ад Картахены.
- 25 снежня: У аэрапорце Актау пацярпеў крушэнне пасажырскі самалёт Embraer E190.
- 27 снежня: Касмічны зонд «Паркер» выйшаў на сувязь пасля рэкорднага збліжэння з паверхняй Сонца.
- 29 снежня:
- У аэрапорце Муан пацярпеў крушэнне пасажырскі самалёт Boeing 737.
- 71 чалавек загінуў пры аварыі на мосце Гелана ў Эфіопіі.
- 30 снежня: Адкрыліся тры новыя станцыі Зеленалужскай лініі Мінскага метрапалітэна.
Нарадзіліся
Памерлі
- 5 студзеня: Марыа Загала, бразільскі футбаліст, чатырохразовы чэмпіён свету па футболе, як ігрок і трэнер.
- 7 студзеня: Франц Бекенбаўэр, нямецкі футбаліст, чэмпіён свету, як ігрок і трэнер, двухразовы ўладальнік тытула футбаліста года ў Еўропе.
- 6 лютага: Себасцьян Піньера, эканаміст, інвестар і палітык. Прэзідэнт Чылі (2010—2014).
- 11 лютага: Келвін Кіптум, кенійскі лёгкаатлет, сусветны рэкардсмен у марафонскім бегу.
- 16 лютага: Аляксей Навальны, расійскі палітык, зняволены.
- 27 лютага: Мікалай Рыжкоў, савецкі і расійскі дзяржаўны і партыйны дзеяч, Старшыня СМ СССР (1985—1991).
- 29 лютага: Браян Малруні, канадскі палітык і адвакат, Прэм’ер-міністр Канады (1984—1993).
- 18 сакавіка: Канстанцін Кальцоў, беларускі хакеіст, трэнер.
- 8 красавіка: Пітэр Хігс, брытанскі фізік-тэарэтык.
- 19 мая: Ібрагім Раісі, Прэзідэнт Ірана.
- 7 чэрвеня: Уільям Элісан Андэрс, амерыканскі астранаўт.
- 22 чэрвеня: Лідзія Сымонаўна Савік, беларуская літаратуразнаўца.
- 24 чэрвеня: Дзяніс Уладзіміравіч Сідарэнка, беларускі дыпламат.
- 1 ліпеня: Васіль Апанасавіч Равяка, Герой Беларусі, работнік сельскай гаспадаркі.
- 31 ліпеня: Ісмаіл Ханія, палесцінскі палітык, кіраўнік палітбюро ХАМАС.
- 18 жніўня: Ален Дэлон, французскі кінаакцёр.
- 11 верасня: Альберта Фухіморы, палітык, Прэзідэнт Перу (1990—2000).
- 27 верасня: Мэгі Сміт, брытанская актрыса.
- 14 кастрычніка: Філіп Зімбарда, амерыканскі псіхолаг.
- 18 кастрычніка: Генадзь Цыхун, беларускі мовазнавец.
- 17 снежня: Мікалай Крыжаноўскі, беларускі палітык.
- 26 снежня: Манмахан Сінгх, дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэм’ер-міністр Індыі (2004—2014).
- 29 снежня: Джымі Картэр, 39-ы Прэзідэнт ЗША (1977—1981), лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру.
Зноскі
- ↑ Международные годы (руск.). www.un.org (6 студзеня 2015). Архівавана з першакрыніцы 13 студзеня 2020. Праверана 13 студзеня 2020.
Спасылкі
| 2024 на Вікісховішчы |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.