Republik Chad République du Tchad (Perancis) جمهورية تشاد (Arab)
Bendera Jata negara
Cogan kata:  « Unité, Travail, Progrès » الاتحاد، العمل، التقدم “Kesatuan, Kerja, Kemajuan”
Lagu kebangsaan: La Tchadienne
Ibu negara dan bandar terbesar}	N'Djamena 12°06′U 16°02′T / 12.100°U 16.033°T / 12.100; 16.033
Bahasa rasmi	Arab Perancis
Pemerintah	Republik kesatuan separa berpresiden
• Presiden	Mahamat Idriss Déby Itno
• Perdana Menteri	Allah-Maye Halina
Badan perundangan	Parlimen
• Dewan pertuanan	Senat
• Dewan rakyat	Perhimpunan Kebangsaan
Kemerdekaan
• daripada Perancis	11 Ogos 1960
Keluasan
• Jumlah	1,284,000 km2 (496,000 bt2)[1] (20)
Populasi
• Perkiraan 2025	21003705[2]
• Bancian penduduk tahun 2009	11039873[3]
• Kepadatan	16.4/km2 (42.5/sq mi)
KDNK (nominal)	2025
• Jumlah	AS$21.47 bilion[2]
• Per kapita	AS$1,022.3[2]
Gini (2022)	37.4[4] sederhana
HDI (2023)	▲ 0.416[5][6] rendah (190)
Mata wang	Franc CFA Afrika Tengah (XAF)
Zon waktu	UTC+1 (WAT)
Kod panggilan	+235
Kod ISO 3166	TD
DPT internet	.td

Chad (Jawi: چد; Perancis: Tchad; Arab: تشاد), secara rasmi Republik Chad (Perancis: République du Tchad; Arab: جمهورية تشاد), ialah sebuah negara tanpa laut di persilangan Afrika Tengah dan wilayah Sahel. Negara ini bersempadan dengan Libya di utara, Sudan di timur, Republik Afrika Tengah di selatan, Cameroon dan Nigeria di barat daya, serta Niger di barat. Ibu negara dan bandar terbesarnya ialah N'Djamena, yang terletak berhampiran pertemuan Sungai Chari dengan Sungai Logone. Bahasa Arab dan bahasa Perancis ialah bahasa rasmi, manakala bahasa Arab Chad digunakan secara meluas sebagai bahasa perhubungan.

Dengan keluasan 1,284,000 km² (496,000 bt²), Chad ialah antara negara terbesar di Afrika. Wilayahnya merangkumi tiga lingkungan alam utama, iaitu Gurun Sahara di utara, kawasan separa gersang Sahel di tengah dan savana Sudan yang lebih lembap di selatan. Pergunungan Tibesti mendominasi barat laut, manakala Sungai Chari dan Sungai Logone mengalir ke Tasik Chad di sempadan barat. Taburan penduduknya sangat tidak sekata kerana sebahagian besar kawasan utara hampir tidak berpenghuni, sedangkan penduduk lebih tertumpu di N'Djamena dan kawasan pertanian di selatan.

Wilayah Chad pernah menjadi pusat beberapa kerajaan Sahel, termasuk Empayar Kanem-Bornu, Kerajaan Baguirmi dan Empayar Wadai. Perancis menakluki kawasan ini pada awal abad ke-20 dan memasukkannya ke dalam Afrika Khatulistiwa Perancis. Chad mencapai kemerdekaan pada 11 Ogos 1960, tetapi sejarah pascakemerdekaannya dicirikan oleh pemerintahan autoritarian, pemberontakan bersenjata, perang saudara dan campur tangan asing. Idriss Déby berkuasa dari 1990 hingga kematiannya pada 2021, selepas itu sebuah majlis tentera yang diketuai oleh anaknya, Mahamat Idriss Déby Itno, mengambil alih pemerintahan. Mahamat Déby memenangi pilihan raya presiden 2024 dan sebuah Parlimen dwikamar mula berfungsi pada 2025.^[7][8][9]

Ekonomi Chad bergantung pada pertanian, penternakan dan petroleum. Eksport minyak bermula pada 2003 dan hasil petroleum kemudian menjadi sumber utama eksport serta pendapatan kerajaan. Walau bagaimanapun, sebahagian besar tenaga kerja masih bergantung pada pertanian dan penternakan yang terdedah kepada kemarau, banjir dan ketidakstabilan harga. Bank Dunia menganggarkan penduduk Chad berjumlah kira-kira 21 juta orang pada 2025.^[2] Negara ini terus menghadapi kadar kemiskinan yang tinggi, akses tenaga dan perkhidmatan asas yang terhad serta kesan konflik serantau. Nilai Indeks Pembangunan Manusia Chad bagi 2023 ialah 0.416, meletakkannya di kedudukan ke-190 dalam kategori pembangunan manusia rendah.^[5]

Nama negara ini diambil daripada Tasik Chad, yang terletak di sepanjang sempadan baratnya. Nama tasik tersebut lazimnya dikaitkan dengan bentuk tsad, tsade atau bentuk serumpun dalam bahasa-bahasa di kawasan Tasik Chad, khususnya bahasa Kanuri, dengan pengertian “tasik” atau “kawasan air yang luas”. Bentuk nama itu direkodkan oleh pengembara Eropah dalam beberapa ejaan sebelum bentuk Perancis Tchad dibakukan pada zaman penjajahan.^[10]

Penemuan paleoantropologi di Chad termasuk fosil Sahelanthropus tchadensis, yang ditemukan di kawasan Djurab dan berusia sekitar tujuh hingga enam juta tahun. Kedudukan tepat spesies itu dalam evolusi manusia masih diperdebatkan, tetapi fosil tersebut merupakan antara penemuan hominin atau kerabat hominin terawal yang diketahui.^[11] Lukisan dan ukiran batu di Ennedi, Tibesti dan kawasan Sahara lain pula menunjukkan bahawa kawasan yang kini gersang pernah mempunyai persekitaran yang lebih lembap dan didiami masyarakat pemburu, penggembala dan petani.

Sejak sekitar abad ke-9, bahagian barat Chad berada dalam lingkungan Empayar Kanem, yang berkembang di sekitar lembangan Tasik Chad. Kanem kemudian bersatu dengan Bornu di sebelah barat tasik dan membentuk rangkaian politik serta perdagangan yang dikenali sebagai Empayar Kanem-Bornu. Penguasanya menerima Islam secara beransur-ansur, dan hubungan perdagangan merentasi Sahara membawa garam, kuda, tekstil dan barangan logam ke wilayah itu.^[12]

Kerajaan Baguirmi muncul di tenggara Tasik Chad pada abad ke-16, manakala Empayar Wadai berkembang di timur pada abad ke-17. Ketiga-tiga kuasa serantau itu bersaing untuk mengawal laluan perdagangan, kawasan pertanian dan penduduk bawahan. Struktur politik mereka berbeza-beza, tetapi semuanya menghubungkan masyarakat tempatan dengan rangkaian ekonomi yang merentasi Sahara, lembah Nil dan Afrika Barat.^[12]

Penembusan Perancis ke kawasan Chad meningkat pada penghujung abad ke-19. Kekalahan panglima perang Sudan Rabih az-Zubayr dalam Pertempuran Kousséri pada April 1900 membuka jalan kepada penguasaan Perancis. Pada 1910, wilayah tersebut dimasukkan ke dalam Afrika Khatulistiwa Perancis bersama Gabon, Congo Tengah dan Ubangi-Shari. Chad menjadi tanah jajahan berasingan dalam persekutuan itu pada 1920.^[12]

Pentadbiran penjajah tertumpu terutamanya di kawasan selatan, tempat kapas diperkenalkan sebagai tanaman eksport dan penduduk dikenakan cukai serta kerja paksa. Kawasan utara pula ditadbir secara lebih tidak langsung melalui pegawai tentera dan pemimpin tempatan. Perbezaan corak pentadbiran ini menyumbang kepada ketidakseimbangan wilayah yang berterusan selepas kemerdekaan.^[12]

Pada Ogos 1940, Gabenor Félix Éboué mengisytiharkan sokongan Chad kepada Perancis Bebas, menjadikannya tanah jajahan pertama di Afrika Khatulistiwa Perancis yang menyertai gerakan tersebut. Tentera dari Chad turut mengambil bahagian dalam kempen pihak Bersekutu di Afrika Utara. Selepas Perang Dunia Kedua, pembaharuan politik Perancis memperluas perwakilan penduduk tempatan dan membolehkan pembentukan parti politik.

Parti Progresif Chad pimpinan Gabriel Lisette menjadi kuasa utama dalam politik wilayah, tetapi François Tombalbaye kemudiannya mengambil alih kepimpinannya. Chad memperoleh pemerintahan sendiri dalam Masyarakat Perancis pada 1958 sebelum mencapai kemerdekaan pada 11 Ogos 1960. Tombalbaye menjadi presiden pertamanya.^[12]

Tombalbaye memusatkan kuasa dan pada 1962 menjadikan Parti Progresif Chad satu-satunya parti yang sah. Dasar kerajaan, cukai dan dominasi pegawai dari selatan menimbulkan tentangan di beberapa kawasan utara dan tengah. Pemberontakan pada 1965 di Guéra diikuti dengan pembentukan Barisan Pembebasan Kebangsaan Chad pada 1966, lalu mencetuskan perang saudara yang berpanjangan.^[12]

Tombalbaye dibunuh dalam rampasan kuasa tentera pada April 1975 dan digantikan oleh Jeneral Félix Malloum. Percubaan membentuk kerajaan campuran dengan pemimpin pemberontak gagal, dan pertempuran antara pelbagai puak memecahbelahkan negara. Libya turut campur tangan dan beberapa kali menguasai bahagian utara Chad. Hissène Habré mengambil alih N'Djamena pada 1982 dan memerintah sehingga 1990. Pemerintahannya dikaitkan dengan pembunuhan politik, kehilangan paksa dan penyeksaan secara meluas. Pada 2016, sebuah mahkamah khas di Senegal mensabitkannya atas jenayah terhadap kemanusiaan, jenayah perang dan penyeksaan.^[13]

Pada Disember 1990, tentera Idriss Déby menawan N'Djamena dan menggulingkan Habré. Sebuah perlembagaan baharu dan sistem pelbagai parti diperkenalkan pada dekad 1990-an, tetapi Gerakan Keselamatan Patriotik pimpinan Déby terus menguasai institusi negara. Pemerintahannya menghadapi beberapa pemberontakan, termasuk serangan besar terhadap N'Djamena pada 2006 dan 2008, serta konflik yang berkait rapat dengan perang di Darfur. Déby dipilih semula beberapa kali dalam pilihan raya yang dipertikaikan oleh pembangkang dan pemerhati hak asasi manusia.

Idriss Déby meninggal dunia pada 20 April 2021 akibat kecederaan yang menurut pihak tentera dialaminya ketika melawat barisan hadapan pertempuran menentang pemberontak. Tentera membubarkan kerajaan dan Perhimpunan Kebangsaan serta menubuhkan Majlis Peralihan Kuasa Ketenteraan yang diketuai oleh anaknya, Mahamat Idriss Déby Itno.^[14]

Tempoh peralihan yang pada mulanya dijadualkan selama 18 bulan dilanjutkan pada 2022. Demonstrasi pada 20 Oktober 2022 bagi membantah pelanjutan tersebut ditindas oleh pasukan keselamatan. Pejabat Pesuruhjaya Tinggi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bagi Hak Asasi Manusia melaporkan bahawa sekitar 50 orang terbunuh dan hampir 300 orang cedera.^[15]

Sebuah perlembagaan baharu diluluskan melalui referendum pada Disember 2023. Dalam pilihan raya presiden pada 6 Mei 2024, Mahamat Déby memperoleh kira-kira 61 peratus undi menurut keputusan yang disahkan oleh Majlis Perlembagaan. Calon pembangkang dan Perdana Menteri ketika itu, Succès Masra, mempertikaikan keputusan tersebut, tetapi cabarannya ditolak.^[7]

Pilihan raya perundangan, wilayah dan tempatan diadakan pada 29 Disember 2024 selepas beberapa parti pembangkang memulaukannya. Gerakan Keselamatan Patriotik memenangi 124 daripada 188 kerusi Perhimpunan Kebangsaan. Dewan itu bersidang buat kali pertama pada 4 Februari 2025, manakala Senat mula berfungsi pada Mac 2025. Pembentukan kedua-dua dewan menamatkan fasa institusi utama peralihan politik yang bermula pada 2021.^[8][9]

Chad meliputi kawasan seluas 1,284,000 kilometer persegi di bahagian tengah benua Afrika. Jaraknya dari utara ke selatan melebihi 1,700 kilometer, menyebabkan keadaan fizikal dan iklimnya sangat berbeza antara wilayah. Negara ini tidak mempunyai pesisir laut dan sempadan daratnya bersambung dengan enam negara.^[1]

Bahagian utara Chad terletak dalam Gurun Sahara dan terdiri daripada dataran batu, kawasan pasir serta lembangan gersang. Di barat laut, Pergunungan Tibesti merupakan kawasan tanah tinggi gunung berapi yang merangkumi Emi Koussi, titik tertinggi Chad pada kira-kira 3,415 meter. Dataran Tinggi Ennedi di timur laut pula terkenal dengan ngarai, gerbang batu pasir dan tinggalan seni batu.^[16]

Bahagian tengah terdiri daripada dataran Sahel yang separa gersang. Kawasan ini merupakan zon peralihan antara Sahara dengan savana yang lebih lembap di selatan. Bahagian selatan, khususnya lembangan Sungai Chari dan Logone, mempunyai tanah pertanian dan padang rumput yang menyokong sebahagian besar penduduk negara.

Sungai Chari dan anak sungai utamanya, Sungai Logone, membekalkan sebahagian besar air yang mengalir ke Tasik Chad. Tasik cetek ini dikongsi oleh Chad, Cameroon, Niger dan Nigeria. Luas permukaan airnya berubah dengan ketara mengikut hujan, aliran sungai, penggunaan air dan kitaran iklim. Imej satelit menunjukkan bahawa kawasan air terbuka menyusut dengan mendadak berbanding tahap pada 1960-an, walaupun saiz tasik terus mengalami turun naik bermusim dan antara tahun.^[17]

Iklim Chad berubah daripada gurun yang amat kering di utara kepada iklim tropika bermusim di selatan. Hujan hampir tidak turun di sesetengah kawasan Sahara, manakala selatan menerima hujan yang jauh lebih banyak pada musim panas hemisfera utara. Perubahan kedudukan Zon Pertemuan Antara Tropika menentukan tempoh dan keluasan musim hujan.^[18]

Kemarau, banjir, hakisan tanah dan penggurunan menjejaskan pertanian, penternakan serta bekalan air. Perubahan suhu dan corak hujan turut meningkatkan tekanan terhadap masyarakat yang bergantung pada sumber semula jadi. Walau bagaimanapun, perubahan keluasan Tasik Chad tidak berpunca daripada satu faktor sahaja kerana aliran sungai, pengambilan air, variasi hujan dan bentuk tasik yang cetek semuanya mempengaruhi saiznya.^[17]

Chad mempunyai dua tapak Warisan Dunia UNESCO. Tasik Ounianga di Sahara terdiri daripada 18 tasik yang saling berhubung dalam persekitaran yang sangat gersang dan disenaraikan pada 2012.^[19] Ennedi: Landskap Semula Jadi dan Budaya disenaraikan pada 2016 kerana formasi batu pasir, ekosistem padang pasir, sumber air kekal serta lukisan dan ukiran batunya.^[20]

Chad ialah sebuah republik kesatuan dengan presiden sebagai ketua negara dan perdana menteri sebagai ketua kerajaan. Perlembagaan 2023 menetapkan bahasa Arab dan bahasa Perancis sebagai bahasa rasmi serta membahagikan kuasa negara antara presiden, kerajaan, Parlimen dan badan kehakiman.^[21]

Presiden dipilih melalui undi langsung. Presiden melantik perdana menteri, mempengerusikan Majlis Menteri, mengetuai angkatan tentera dan mempunyai kuasa penting dalam dasar luar serta pelantikan negara. Perdana menteri menyelaras dasar kerajaan, manakala kerajaan bertanggungjawab kepada Perhimpunan Kebangsaan menurut peruntukan perlembagaan.^[21]

Parlimen terdiri daripada Perhimpunan Kebangsaan sebagai dewan rendah dan Senat sebagai dewan tinggi. Perhimpunan Kebangsaan mempunyai 188 orang anggota yang dipilih, manakala Senat mempunyai 69 orang anggota, terdiri daripada 46 orang yang dipilih secara tidak langsung oleh wakil wilayah dan perbandaran serta 23 orang yang dilantik oleh presiden.^[8][9]

Institusi politik utama Chad

Institusi atau jawatan	Penyandang atau komposisi	Tarikh mula	Kaedah pemilihan atau pelantikan	Peranan perlembagaan
Presiden	Mahamat Idriss Déby Itno[7]	23 Mei 2024	Dipilih secara langsung dalam pilihan raya presiden	Ketua negara, penjamin perlembagaan dan pemerintah tertinggi angkatan tentera
Perdana Menteri	Allah-Maye Halina[22]	24 Mei 2024	Dilantik oleh presiden; kerajaan tertakluk pada hubungan pertanggungjawaban dengan Perhimpunan Kebangsaan	Mengetuai dan menyelaras pelaksanaan dasar kerajaan
Perhimpunan Kebangsaan	188 anggota; dipengerusikan oleh Ali Kolotou Tchaïmi[8]	4 Februari 2025	Anggota dipilih secara langsung	Menggubal undang-undang, meluluskan belanjawan dan mengawasi kerajaan
Senat	69 anggota; dipengerusikan oleh Haroun Kabadi[9]	7 Mac 2025	46 anggota dipilih secara tidak langsung dan 23 dilantik oleh presiden	Mewakili wilayah autonomi dan meneliti rang undang-undang bersama dewan rendah

Pada Oktober 2025, Parlimen meluluskan pindaan perlembagaan yang memanjangkan tempoh jawatan presiden daripada lima kepada tujuh tahun dan membuang had bilangan penggal. Pindaan itu diisytiharkan pada 8 Oktober 2025.^[23][24]

Pilihan raya presiden 2024 merupakan pilihan raya pertama selepas kematian Idriss Déby dan tempoh pemerintahan Majlis Peralihan Kuasa Ketenteraan. Majlis Perlembagaan mengesahkan kemenangan Mahamat Déby dengan kira-kira 61 peratus undi. Succès Masra memperoleh tempat kedua, tetapi mempertikaikan proses pengiraan dan keputusan pilihan raya.^[7]

Dalam pilihan raya Perhimpunan Kebangsaan pada Disember 2024, Gerakan Keselamatan Patriotik memenangi 124 daripada 188 kerusi. Beberapa parti pembangkang memulaukan pilihan raya kerana mempersoalkan kebebasan badan pengurusan pilihan raya dan syarat persaingan. Seramai 64 wanita dipilih, bersamaan kira-kira 34 peratus anggota dewan.^[8]

Kehidupan politik Chad terus dipengaruhi oleh penguasaan parti pemerintah, peranan besar pasukan keselamatan dan kewujudan kumpulan bersenjata. Pertubuhan hak asasi manusia telah mendokumentasikan penahanan pengkritik, sekatan terhadap media dan penggunaan kekerasan terhadap penunjuk perasaan. Kerajaan pula mengaitkan sebahagian daripada langkah keselamatan dengan ancaman pemberontakan, keganasan rentas sempadan dan ketidakstabilan negara jiran.^[25]

Chad menjadi anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada 20 September 1960 dan turut menganggotai Kesatuan Afrika, Komuniti Ekonomi Negara-negara Afrika Tengah, Komuniti Ekonomi dan Kewangan Afrika Tengah serta Pertubuhan Kerjasama Islam.^[26]

Kedudukan Chad yang bersempadan dengan Libya, Sudan, Republik Afrika Tengah dan lembangan Tasik Chad menjadikannya terdedah kepada konflik serantau, penyeludupan senjata dan perpindahan penduduk. Angkatan tentera Chad telah mengambil bahagian dalam operasi serantau terhadap kumpulan bersenjata, termasuk kumpulan yang berkaitan dengan Boko Haram di lembangan Tasik Chad. Negara ini juga menempatkan pelarian dari Sudan dan Republik Afrika Tengah serta penduduk Chad yang kembali dari negara jiran.^[24]

Perlembagaan mengiktiraf provinsi dan komun sebagai wilayah autonomi. Undang-undang organik yang diisytiharkan pada 16 Ogos 2024 menetapkan 23 provinsi dan 500 komun, terdiri daripada 125 komun bandar dan 375 komun luar bandar. N'Djamena mempunyai status khas sebagai sebuah provinsi yang juga merangkumi ibu negara.^[27] Pada peringkat pentadbiran tidak berautonomi, provinsi dibahagikan lagi kepada departmen dan subwilayah.

Provinsi di Chad dan pusat pentadbirannya

Bil.	Provinsi	Pusat pentadbiran	Status
1	Barh El Gazel	Moussoro	Provinsi
2	Batha	Ati	Provinsi
3	Borkou	Faya-Largeau	Provinsi
4	Chari-Baguirmi	Massenya	Provinsi
5	Ennedi-Est	Amdjarass	Provinsi
6	Ennedi-Ouest	Fada	Provinsi
7	Guéra	Mongo	Provinsi
8	Hadjer-Lamis	Massakory	Provinsi
9	Kanem	Mao	Provinsi
10	Lac	Bol	Provinsi
11	Logone Occidental	Moundou	Provinsi
12	Logone Oriental	Doba	Provinsi
13	Mandoul	Koumra	Provinsi
14	Mayo-Kebbi Est	Bongor	Provinsi
15	Mayo-Kebbi Ouest	Pala	Provinsi
16	Moyen-Chari	Sarh	Provinsi
17	Ouaddaï	Abéché	Provinsi
18	Salamat	Am Timan	Provinsi
19	Sila	Goz Beïda	Provinsi
20	Tandjilé	Laï	Provinsi
21	Tibesti	Bardaï	Provinsi
22	Wadi Fira	Biltine	Provinsi
23	N'Djamena	N'Djamena	Provinsi berstatus khas

Nama dan lokasi pusat pentadbiran dalam jadual ini mengikuti pembahagian wilayah rasmi serta peta pentadbiran rujukan kemanusiaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.^[28]

Chad ialah negara berpendapatan rendah yang ekonominya terdedah kepada turun naik harga minyak, keadaan iklim dan konflik serantau. Keluaran dalam negara kasar nominalnya bernilai kira-kira AS$21.47 bilion pada 2025, bersamaan kira-kira AS$1,022 bagi setiap penduduk.^[2] Bank Dunia menganggarkan bahawa 44.8 peratus penduduk hidup di bawah garis kemiskinan kebangsaan pada 2022.^[24]

Chad menganggotai Komuniti Ekonomi dan Kewangan Afrika Tengah dan menggunakan franc CFA Afrika Tengah, yang dikeluarkan oleh Bank Negara Afrika Tengah. Penyertaan dalam kesatuan kewangan ini menghubungkan dasar monetarinya dengan negara-negara Afrika Tengah lain dan kadar pertukaran franc CFA dengan euro.

Pertanian dan penternakan menyokong mata pencarian sebahagian besar penduduk, khususnya di kawasan luar bandar. Tanaman utama merangkumi sorgum, sekoi, jagung, padi, kacang tanah dan kapas. Ternakan lembu, kambing, biri-biri dan unta penting bagi ekonomi Sahel serta perdagangan rentas sempadan. Kapas, ternakan hidup dan gam arab merupakan antara eksport tradisional Chad.

Pengeluaran petroleum komersial bermula di kawasan Doba di selatan. Minyak disalurkan melalui saluran paip merentasi Cameroon ke terminal berhampiran Kribi, dan eksport pertama dilakukan pada Oktober 2003.^[29]

Petroleum kemudian menjadi penyumbang utama kepada kewangan awam dan perdagangan luar. Menurut Bank Dunia, sektor minyak menyumbang kira-kira 15 peratus KDNK, 41 peratus hasil kerajaan dan 76 peratus eksport dalam anggaran terkininya. Kebergantungan ini menyebabkan pertumbuhan dan belanjawan negara mudah terjejas oleh perubahan harga minyak serta gangguan pengeluaran.^[24]

Walaupun hasil minyak membolehkan pembinaan jalan dan prasarana awam, kesannya terhadap taraf hidup tidak sekata. Kekurangan pengairan, kemudahan penyimpanan, jalan luar bandar dan akses pasaran mengehadkan produktiviti pertanian. Penggembala pula menghadapi penyusutan padang ragut, pertikaian mengenai laluan ternakan dan persaingan terhadap sumber air.

Chad tidak mempunyai akses terus ke pelabuhan laut. Sebahagian besar perdagangan antarabangsanya bergerak melalui Cameroon, khususnya koridor yang menghubungkan N'Djamena dengan Ngaoundéré dan pelabuhan Douala. Keadaan jalan, jarak perjalanan, pemeriksaan sempadan dan gangguan keselamatan menjadikan kos pengangkutan antara yang utama bagi perniagaan dan pengguna.^[30]

Rangkaian jalan berturap tertumpu di sekitar N'Djamena dan laluan yang menghubungkan ibu negara dengan bandar utama di selatan. Chad tidak mempunyai rangkaian kereta api yang beroperasi. Lapangan Terbang Antarabangsa Hassan Djamous di N'Djamena merupakan pintu masuk udara utama negara.

Akses elektrik masih sangat terhad. Data Bank Dunia menunjukkan bahawa hanya 13.4 peratus penduduk mempunyai akses kepada bekalan elektrik pada 2024, dengan jurang besar antara N'Djamena dan kawasan luar bandar.^[31] Kebanyakan elektrik dijana daripada bahan api fosil, sementara penggunaan tenaga suria secara kecil-kecilan semakin penting di kawasan yang tidak dihubungkan dengan grid.

Banci penduduk lengkap terakhir pada 2009 merekodkan 11,039,873 orang penduduk.^[3] Bank Dunia menganggarkan jumlah itu meningkat kepada 21,003,705 orang pada 2025.^[2] Pertumbuhan penduduk yang pesat, kadar kelahiran tinggi dan struktur umur muda meningkatkan permintaan terhadap sekolah, penjagaan kesihatan, perumahan dan pekerjaan.

Kepadatan penduduk purata pada 2025 ialah kira-kira 16.4 orang bagi setiap kilometer persegi, tetapi angka nasional ini menutupi perbezaan wilayah yang besar. Utara Sahara mempunyai kepadatan yang amat rendah, manakala penduduk tertumpu di N'Djamena, lembangan Chari-Logone dan kawasan pertanian selatan. Perpindahan dari luar bandar serta kedatangan pelarian telah mempercepat pertumbuhan beberapa pusat bandar.

Chad mempunyai masyarakat yang sangat rencam dan tiada satu kumpulan etnik membentuk majoriti mutlak. Banci 2009 mengelaskan sekitar 26.6 peratus penduduk sebagai Sara, 12.9 peratus sebagai Arab, 8.5 peratus sebagai Kanembu atau Buduma, 7.2 peratus sebagai Masalit dan 6.9 peratus sebagai Gorane. Kumpulan lain termasuk Masa, Musgum, Boulala, Marba, Moundang, Zaghawa, Fula, Tama dan Baguirmi.^[3] Kategori banci tersebut merangkum pelbagai subkumpulan dan identiti tempatan yang tidak semestinya mempunyai sempadan tetap.

Bahasa Arab dan bahasa Perancis ialah bahasa rasmi menurut Perlembagaan 2023.^[21] Bahasa Perancis digunakan dalam sebahagian besar pentadbiran dan pendidikan formal, manakala bahasa Arab digunakan dalam pentadbiran, pendidikan agama dan media. Bahasa Arab Chad berfungsi sebagai bahasa perhubungan antara masyarakat yang berlainan.

Banyak bahasa tempatan dituturkan dalam kehidupan harian. Bahasa-bahasa tersebut tergolong dalam beberapa rumpun, termasuk bahasa-bahasa Nilo-Sahara, bahasa-bahasa Afro-Asia dan bahasa-bahasa Niger-Congo. Antara bahasa yang mempunyai jumlah penutur besar ialah bahasa Sara, bahasa Ngambay, Kanembu, Maba dan Dazaga.

Islam dan Kristian ialah agama utama. Menurut Tinjauan Demografi dan Kesihatan 2014–2015, sekitar 52 peratus penduduk beragama Islam, kira-kira 24 peratus beragama Protestan dan 20 peratus beragama Katolik. Bakinya menganut agama tradisional, agama lain atau tidak menyatakan pegangan agama.^[32]

Penduduk Islam terdapat di seluruh negara tetapi membentuk bahagian lebih besar di utara dan tengah. Masyarakat Kristian lebih tertumpu di selatan dan bandar, walaupun pola tersebut tidak mutlak. Perayaan utama Islam dan Kristian diiktiraf sebagai cuti umum, dan perlembagaan menjamin kebebasan beragama serta sifat sekular negara.^[21]

Sistem pendidikan menggunakan bahasa Perancis dan bahasa Arab, tetapi kekurangan sekolah, guru, buku teks dan kemudahan asas mengehadkan penyertaan. Konflik, perpindahan penduduk dan perkahwinan awal turut menjejaskan pendidikan kanak-kanak perempuan. Data UNESCO menunjukkan bahawa pada 2021, kadar tamat sekolah rendah ialah kira-kira 38 peratus bagi kanak-kanak perempuan dan 49 peratus bagi kanak-kanak lelaki.^[33]

Perkhidmatan kesihatan tertumpu di bandar dan banyak kawasan luar bandar kekurangan kakitangan, ubat serta kemudahan rawatan. Penyakit berjangkit, kekurangan zat makanan, kematian ibu dan kematian kanak-kanak kekal sebagai cabaran utama. Jangka hayat ketika lahir dianggarkan sekitar 55 tahun pada 2024 menurut siri data Bank Dunia.^[34]

Kebudayaan Chad mencerminkan kepelbagaian masyarakat Sahara, Sahel dan savana selatan. Tradisi lisan, puisi, muzik, tarian dan upacara sosial memainkan peranan penting dalam pemindahan sejarah serta identiti masyarakat. Bentuk budaya berbeza-beza mengikut bahasa, agama, kegiatan ekonomi dan hubungan sejarah setiap wilayah.^[12]

Seni batu di Ennedi dan Tibesti menggambarkan haiwan, pemburuan, penggembalaan dan kehidupan manusia selama beberapa ribu tahun. Tapak tersebut membantu mendokumentasikan perubahan alam sekitar Sahara daripada kawasan yang lebih lembap kepada gurun masa kini. Ennedi dan Tasik Ounianga merupakan dua tapak Warisan Dunia pertama Chad.^[20][19]

UNESCO dan institusi kebudayaan Chad telah menjalankan inventori warisan budaya tidak ketara yang merangkumi pengetahuan tradisional, muzik, tarian, kraftangan, amalan sosial dan adat lisan di beberapa provinsi.^[35]

Kesusasteraan moden Chad berkembang terutamanya dalam bahasa Perancis dan Arab di samping tradisi lisan dalam bahasa tempatan. Tokoh sastera termasuk Joseph Brahim Seid dan penyair Nimrod Bena Djangrang. Dalam bidang perfileman, Mahamat-Saleh Haroun mendapat pengiktirafan antarabangsa menerusi filem seperti Bye Bye Africa, Daratt dan Un homme qui crie, yang memenangi Hadiah Juri di Festival Filem Cannes pada 2010.^[36]

• Garis besar Chad
• Senarai bandar di Chad
• Hubungan luar Chad

Ketahui lebih lanjut tentang Chad di Wikipedia:
	Maklumat dari Wikidata
	Takrifan dari Wikikamus
	Imej dan media dari Commons
	Sumber pembelajaran dari Wikiversity
	Berita dari Wikiberita
	Petikan dari Wikipetikan
	Teks sumber dari Wikisumber
	Buku teks dari Wikibuku

• Laman rasmi Pejabat Perdana Menteri Chad (Perancis)
• Profil Chad oleh Bank Dunia (Inggeris)
• Profil Chad sebagai anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (Inggeris)