Efiko

Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun efekto.
Efiko
Diagramo montranta kiel X (supre) povas havi efikon sur Y (malsupre)
Diagramo montranta kiel X (supre)
povas havi efikon sur Y (malsupre)
evento • fenomeno
v • d • r

Efiko [1] estas elemento kiu rezultas de kaŭzo. La elemento povas esti de du naturoj : materialo aŭ nemateria.

Por la materialaj efikoj, la ekzemploj devenas de fiziko :

Por la nemateriaj efikoj, la ekzemploj estas tre malsamaj:

  • la nedezirindaj efikoj, ekzemple por la apero de simptomoj kaj aliaj konsekvencoj ne-deziritaj sekve de la preno de medikamento ;
  • sociekonomikaj efikoj: populara lingvaĵo pli ofte (sed nedece) parolos pri efiko, anstataŭ trafo;

Inter tiuj du kategorioj (materiala kaj nemateria), oni trovas la efikon Doppler, kiu estas ligita al la difuzo de sonondo, kiel rezulte de molekulaj movoj. Ĝi estas laŭnature materia efiko (derivita de fiziko), sed kiu estas sentita efiko, do nemateria, de la homa orelo.

diversaj efikoj

En ekonomiaj sciencoj

En fizikaj sciencoj

| valign="top" width="25%" |

En psikologio

  • Efiko Barnum
  • Efiko Dumbo
  • Efiko Eliza
  • Efiko de haloo
  • Efiko Koulechov
  • Efiko Dunning-Kruger
  • Efiko nocebo
  • Efiko placebo

Referencoj

  1. ↑ Difino de PIV: "efik/i (ntr)
    1 Havi efektivan rezulton: niaj klopodoj fine efikis; se jodo ne efikas, ni uzos alian substancon; pli efikas riproĉo ĉe saĝulo ol cent batoj ĉe malsaĝulo X; de la volo la ordono pli efikas ol bastono Z; la ŝanĝoj en la nuna kontrakto efikos tuj, post kiam ili estos aprobitaj de la Liganoj. ☞ agi, validi.
    2 Iamaniere influi; havi tian aŭ tian rezulton: la ripozo mirinde efikis sur lin; tio bone efikus! Z; kio efikus tre senkuraĝige sur multajn amikojn de nia afero Z. ☞ efekti.
    3 Ⓚ ☐ Havi efektivan agon: forto efikas ĉe unu punkto; la risorto plu ne efikas.
    4 Ⓚ ☐ Iamaniere influi la konsiston de io: kloro efikas sur hidrokarbonon.
    efiko
    1 Ago de io efikanta: sanigaĵo malbongusta, sed efiko plej ĝusta Z; tio faras bonan efikon sur via klereco Z; lia konduto havis plej malbonan efikon sur la juĝantaron; plej bonan efikon (kantado) faras en verdaĵo Z; saniga efiko de la sunaj radioj; la teruraj efikoj de la atombombo; ofte de kaŭzo senenhava venas efiko plej grava Z. ☞ efekto.
    2 Ⓚ ☐ Difinita fenomeno: efiko de Ĵulo, efiko de Edison, efiko de Hall.
    3 ☐ La kvociento de la valoro de la grando (povumo, energio, elektrokvanto ktp), kiu estas elmetata kiel utiligebla, per la valoro de tiu, kiu estas ensorbata de la sistemo, plej ofte esprimata per procentoj (efikanco);
    simb.: η (eta): ☇ radiada efiko de anteno (la kvociento de la elradiata energio per la tuta energio alkondukata al la anteno por difinita frekvenco).


Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.