Napata es una vila antica que foguèt la capitala dau Reiaume de Kush dau sègle X av. JC au sègle V av. JC. Durant lo periòde de la XXV^a dinastia egipciana, foguèt tanben la capitala d'Egipte. Foguèt probablament destrucha e abandonada vèrs la fin dau sègle I av. JC.

La ciutat foguèt fondada dins lo corrent dau sègle XV av. JC après la conquista de Nubia per leis Egipcians. Au sègle XI av. JC, èra una vila poderosa que venguèt lo centre politic e economic dau Reiaume de Kush après la restauracion de son independéncia ai sègles XI-X av. JC. Après la conquista de la Nubia Bassa vèrs 900 av. JC e d'Egipte vèrs 750 av. JC, sa dinastia dominèt la Vau de Nil. Napata foguèt alora un centre politic e culturau major. Plusors temples e necropòlis, inspirats per l'art egipcian, foguèron bastits dins son relarg, especialament un ensems de piramidas utilizadas coma tombas reialas ò lo sanctuari de Gebel Barkal.

Après la pèrda dau territòri egipcian per lei rèis de Kush, Napata demorèt sa capitala e sei posicions politicas e culturalas contunièron de s'afirmar fins au sègle IV av. JC. Pasmens, la vila èra d'ara endavant regularament menaçada per d'incursions egipcianas e foguèt pilhada mai d'un còp dins lo corrent dau sègle VI av. JC. Au sègle seguent, la capitala foguèt donc transferida a Meroe, pus alunchada de la frontiera e aisada de protegir. Aquò entraïnèt lo declin progressiu de Napata fins a sa destruccion per lei Romans en 23 av. JC.

• 
  Estèla egipciana de Napata celebrant la conquista dau sègle XV av. JC.
• 
  Reconstitucion informatica dau temple d'Amon de Gebel Barkal.
• 
  Gravadura dau dieu Amon dins lei vestigis de Gebel Barkal.
• 
  Piramidas situadas dins lo relarg de Napata.
• 
  Estatua dau faraon d'origina kushita Aspelta descubèrta a Napata.

• Reiaume de Kush.
• Meroe.