Charente
Kedudukan Charente di Perancis
Negara	Perancis
Wilayah	Nouvelle-Aquitaine
Pusat pentadbiran	Angoulême
Subprefektur	Cognac Confolens
Kod jabatan	16
Presiden Majlis Jabatan	Jérôme Sourisseau[1]
Arrondissement	3
Kanton	19
Komun	359[2]
Luas	5,956 km²
Penduduk	352,683 orang (2023)[3]
Kepadatan penduduk	59.2 orang/km² (2023)[3]

Charente (Saintongeais: Chérente; Occitan Limousin: Charanta) ialah sebuah jabatan di barat daya Perancis, di bahagian utara wilayah Nouvelle-Aquitaine.^[4][5] Jabatan bernombor 16 ini dinamakan bersempena Sungai Charente, yang merentasi bahagian tengahnya dari timur ke barat. Pusat pentadbiran atau prefekturnya ialah Angoulême, manakala Cognac dan Confolens menjadi subprefektur.

Charente berkeluasan 5,956 kilometer persegi dan mempunyai 352,683 orang penduduk pada 2023. Kepadatan penduduknya, iaitu 59.2 orang bagi setiap kilometer persegi, adalah rendah berbanding purata keseluruhan Perancis.^[3] Penduduknya dikenali dalam bahasa Perancis sebagai Charentais bagi lelaki dan Charentaises bagi wanita.

Wilayah ini merangkumi sebahagian besar bekas wilayah bersejarah Angoumois, serta kawasan yang dahulunya mempunyai hubungan dengan Saintonge, Poitou, Périgord, Limousin dan La Marche. Ekonominya secara tradisi berasaskan pertanian, penanaman anggur, pengeluaran kognak, industri kertas dan percetakan. Angoulême juga berkembang sebagai pusat industri komik, animasi dan media visual.

Nama jabatan ini berasal daripada Sungai Charente. Ketika jabatan-jabatan Perancis dibentuk pada zaman Revolusi Perancis, nama unsur geografi seperti sungai, gunung dan pantai lazimnya digunakan bagi menggantikan nama wilayah lama yang dikaitkan dengan sistem pemerintahan terdahulu.

Bentuk Chérente ditemukan dalam bahasa Saintongeais, salah satu ragam dalam kelompok bahasa Poitevin-Saintongeais.^[4] Bentuk Occitan Charanta pula digunakan dalam tradisi bahasa Occitan Limousin, khususnya di bahagian timur jabatan yang dikenali sebagai Charente Limousine.^[5]

Charente terletak di bahagian pedalaman barat daya Perancis. Jabatan ini bersempadan dengan Deux-Sèvres dan Vienne di utara, Haute-Vienne di timur, Dordogne di tenggara, Gironde di selatan dan Charente-Maritime di barat.

Bahagian barat dan tengah jabatan terletak dalam Lembangan Aquitaine dan sebahagian besarnya terdiri daripada dataran serta dataran tinggi batu kapur yang rendah. Bentuk muka bumi menjadi semakin tinggi dan berbukit ke arah timur, khususnya di Charente Limousine, yang merangkumi kaki bukit barat Massif Central. Kawasan timur juga lebih berhutan dan kurang padat penduduk berbanding kawasan sekitar Angoulême dan Cognac.

Sungai Charente merupakan sungai utama jabatan. Sungai ini mengalir melalui atau berhampiran bandar seperti Angoulême, Châteauneuf-sur-Charente, Jarnac dan Cognac sebelum memasuki Charente-Maritime dan mengalir ke Lautan Atlantik. Antara anak sungainya ialah Touvre, Tardoire, Bonnieure, Né dan Antenne. Bahagian timur laut jabatan pula disaliri oleh Sungai Vienne, manakala kawasan selatan termasuk dalam lembangan Dronne dan Sungai Dordogne.^[6]

Charente mempunyai iklim lautan yang dipengaruhi oleh kedudukannya berhampiran pantai Atlantik. Musim sejuk secara amnya sederhana, manakala hujan turun sepanjang tahun. Pengaruh lautan lebih ketara di dua pertiga bahagian barat jabatan, dari Cognac hingga Angoulême. Ke arah timur, iklimnya menjadi lebih berubah dan lebih sejuk akibat peningkatan aras muka bumi berhampiran Massif Central.^[7]

Lembah Charente, Dronne dan Vienne terdedah kepada banjir. Banjir besar pada 1982 menjejaskan hampir semua komun yang terletak di sepanjang Sungai Charente.^[8]

Penempatan manusia di wilayah Charente telah dibuktikan sejak zaman Paleolitik. Tapak seperti Montgaudier, La Chaise di Vouthon dan Grotte du Placard menghasilkan tinggalan prasejarah yang penting. Lukisan dan ukiran dinding daripada zaman Gravettian turut ditemukan di sebuah gua berhampiran Vilhonneur pada 2006.^[9]

Pada zaman Empayar Rom, kawasan ini merangkumi beberapa petempatan dan laluan perdagangan di wilayah Galia. Antara tinggalan utama zaman Galia-Rom ialah kompleks pemandian di Cassinomagus, berhampiran Chassenon, dan teater di Les Bouchauds. Angoulême, yang dikenali dalam sumber lama sebagai Iculisma atau Engolisma, berkembang sebagai pusat politik dan keagamaan pada penghujung zaman purba.^[9]

Pada zaman pertengahan, sebahagian besar kawasan ini membentuk Kaunti Angoulême. Kedudukannya antara wilayah kekuasaan raja-raja Perancis dan wilayah yang dikawal oleh raja-raja England menyebabkan Angoumois beberapa kali menjadi medan perebutan semasa Perang Seratus Tahun. Angoulême diduduki oleh tentera England pada 1345 dan sekali lagi pada 1361.^[9]

Banyak gereja bergaya Romanesque dibina di seluruh Angoumois antara abad ke-11 dengan abad ke-13. Selepas tempoh kemakmuran pada zaman pemerintahan François I, kawasan ini terjejas oleh Perang Agama Perancis dan penghijrahan sebahagian penduduk Protestan.

Perdagangan arak suling mula berkembang dengan pesat pada abad ke-17 dan ke-18. Kedudukan Sungai Charente sebagai laluan pengangkutan memudahkan eksport kognak, kayu, garam dan kertas ke pelabuhan Atlantik. Industri kertas berkembang di sekitar Angoulême, manakala sebuah faundri meriam tentera laut ditubuhkan di Ruelle-sur-Touvre pada abad ke-18.^[9]

Charente dibentuk pada 1790 semasa Revolusi Perancis. Sempadannya ditentukan dengan mengambil kira lembangan hulu dan pertengahan Sungai Charente serta kawasan teras bekas Angoumois. Jabatan baharu itu turut merangkumi wilayah jiran yang sebelumnya mempunyai hubungan pentadbiran atau sejarah dengan Saintonge, Poitou, Limousin, La Marche dan Périgord.^[9]

Pada abad ke-19, pengeluaran kognak, industri kertas, perlombongan dan kerja logam menyumbang kepada perindustrian jabatan. Pembinaan rangkaian kereta api mengurangkan kepentingan pengangkutan sungai. Wabak phylloxera pada penghujung abad itu memusnahkan sebahagian besar ladang anggur, yang kemudiannya ditanam semula menggunakan pokok anggur yang dicantumkan pada akar tahan penyakit.

Semasa Perang Dunia Kedua, garis pemisah antara zon pendudukan Jerman dengan zon yang tidak diduduki pada peringkat awal membahagikan Charente kepada dua. Angoulême, Cognac dan bahagian selatan jabatan berada dalam zon pendudukan, manakala sebahagian Charente Limousine pada mulanya berada dalam zon bebas. Gerakan penentangan bersenjata aktif di kawasan sempadan Charente dan Limousin, dan Angoulême dibebaskan pada 31 Ogos 1944.^[9]

Selepas perang, industri tradisional seperti tekstil dan kertas mengalami penyusunan semula. Sejak penghujung abad ke-20, Angoulême mengembangkan kegiatan ekonomi dan pendidikan berkaitan komik, animasi, permainan video dan penerbitan audiovisual.

Charente ialah salah satu daripada 12 jabatan dalam wilayah Nouvelle-Aquitaine. Kod rasminya ialah 16 dan pusat pentadbirannya ialah Angoulême. Pada 2026, jabatan ini mempunyai tiga arrondissement dan 359 komun.^[2]

Arrondissement	Pusat pentadbiran	Bilangan komun	Penduduk pada 2023
Angoulême	Angoulême	114	182,424
Cognac	Cognac	107	99,106
Confolens	Confolens	138	71,153

Sumber: Insee, penduduk rujukan 2023 dalam sempadan pentadbiran yang berkuat kuasa pada 2025.^[10]

Majlis Jabatan Charente merupakan badan perwakilan bagi jabatan sebagai sebuah pihak berkuasa tempatan. Majlis itu mempunyai 38 orang ahli—seorang lelaki dan seorang wanita daripada setiap 19 kanton. Presiden Majlis Jabatan menjadi ketua eksekutif pihak berkuasa tersebut. Jérôme Sourisseau memegang jawatan itu sejak September 2025.^[1]

Pentadbiran kerajaan pusat diwakili oleh seorang prefek, yang bertanggungjawab melaksanakan dasar kerajaan, menyelia ketenteraman awam serta memastikan undang-undang dan peraturan negara dipatuhi.^[11]

Charente mempunyai 352,683 orang penduduk pada 2023. Jumlah ini hampir tidak berubah berbanding 352,335 orang pada 2017. Antara 2017 dengan 2023, kekurangan pertumbuhan semula jadi akibat jumlah kematian yang melebihi kelahiran diimbangi oleh penghijrahan masuk bersih.^[3]

Perubahan jumlah penduduk

Tahun	Penduduk
1968	331,016
1990	341,993
2007	349,535
2012	353,657
2017	352,335
2023	352,683

Sumber: banci penduduk Insee dalam sempadan geografi yang berkuat kuasa pada 1 Januari 2026.^[12]

Penduduk tidak tersebar secara sekata. Kawasan sekitar Angoulême merupakan pusat penduduk dan pekerjaan utama, diikuti oleh kawasan Cognac. Arrondissement Confolens di timur lebih bersifat luar bandar dan mempunyai kepadatan sekitar 29 orang bagi setiap kilometer persegi, berbanding kira-kira 98 orang bagi setiap kilometer persegi di arrondissement Angoulême.^[13]

Struktur umur penduduk semakin tua. Pada 2023, kira-kira 27% penduduk berumur 65 tahun dan ke atas, manakala golongan berumur kurang daripada 15 tahun membentuk sekitar 15% penduduk.^[12]

Pertanian masih penting, khususnya penanaman bijirin, penternakan dan penanaman anggur. Sebahagian besar kawasan barat dan selatan jabatan termasuk dalam kawasan pengeluaran terkawal bagi kognak. Kawasan asal kognak merangkumi sebahagian besar Charente dan Charente-Maritime serta beberapa komun di Deux-Sèvres dan Dordogne.^[14]

Pengeluaran kognak melibatkan penanaman dan penapaian anggur, penyulingan dua kali, pematangan dalam tong kayu oak dan pengadunan. Industri berkaitan seperti pembuatan tong, kaca, pembungkusan, pengangkutan dan perdagangan antarabangsa membentuk sebahagian penting ekonomi kawasan Cognac.^[15]

Charente mempunyai tradisi perindustrian yang lebih kuat berbanding kebanyakan kawasan luar bandar di sekitarnya. Industri kayu, pulpa, kertas, kadbod dan percetakan berkembang sejak penggunaan kincir air di lembah Charente dan anak-anak sungainya. Walaupun jumlah pekerjanya berkurangan sejak akhir abad ke-20, sektor ini masih menjadi sebahagian daripada asas perindustrian jabatan.^[16]

Industri lain merangkumi kerja logam, peralatan elektrik, bahan binaan, makanan dan minuman. Kawasan Ruelle-sur-Touvre mempunyai sejarah panjang dalam pembuatan kelengkapan tentera laut. Angoulême pula menempatkan kegiatan pentadbiran, pendidikan, kesihatan, perdagangan dan perkhidmatan bagi sebahagian besar jabatan.

Industri kreatif berkembang di sekitar Angoulême, termasuk percetakan, penerbitan, animasi, permainan video dan penghasilan audiovisual. Perkembangan ini berkait rapat dengan tradisi industri kertas dan percetakan serta institusi kebudayaan dan pendidikan yang tertumpu di bandar tersebut.^[16]

Angoulême terkenal sebagai salah satu pusat utama seni komik di Perancis. Festival Komik Antarabangsa Angoulême diadakan setiap tahun dan menghimpunkan pengarang, penerbit, pengkritik serta pembaca dari pelbagai negara. Bandar ini juga menempatkan Cité internationale de la bande dessinée et de l'image, yang merangkumi muzium komik, perpustakaan, pusat dokumentasi, ruang pameran dan panggung wayang.^[17]

Charente mempunyai banyak gereja Romanesque, istana, tapak prasejarah dan tinggalan Galia-Rom. Antara tapak yang terkenal ialah:

• Katedral Saint-Pierre di Angoulême;
• tapak Galia-Rom Cassinomagus di Chassenon;
• teater Galia-Rom Les Bouchauds;
• gereja monolitik Saint-Jean di Aubeterre-sur-Dronne;
• biara Saint-Amant-de-Boixe;
• Château de La Rochefoucauld;
• pusat bersejarah Angoulême, Cognac dan Confolens.^[9]

Bangunan perindustrian seperti kilang kertas lama, gudang pematangan kognak dan kompleks pembuatan tentera laut di Ruelle-sur-Touvre turut menjadi sebahagian daripada warisan jabatan.

Bahasa Perancis merupakan bahasa pentadbiran dan bahasa utama penduduk. Walau bagaimanapun, Charente terletak di kawasan peralihan tradisional antara bahasa-bahasa d'oïl dengan bahasa d'oc.

Bahagian barat dan tengah secara sejarah dikaitkan dengan Saintongeais, manakala pengaruh Poitevin lebih ketara di utara. Di timur, khususnya Charente Limousine dan kawasan sekitar Confolens, Montembœuf dan Montbron, bahasa serantau tradisionalnya ialah Occitan Limousin. Penggunaan harian bahasa-bahasa ini telah banyak berkurangan, tetapi bahasa tersebut masih dipelihara melalui persatuan, penerbitan, kajian toponimi dan kegiatan kebudayaan.^[18]

Charente dilalui oleh dua jalan negara utama. RN10 membentuk paksi utara–selatan melalui Ruffec, Angoulême dan Barbezieux-Saint-Hilaire serta menghubungkan kawasan Paris dan Poitiers dengan Bordeaux. RN141 membentuk paksi timur–barat melalui Cognac dan Angoulême menuju Limoges. RN141 merupakan sebahagian daripada laluan Route Centre-Europe Atlantique.^[19]

Stesen Angoulême terletak pada laluan kereta api Paris–Bordeaux dan disambungkan kepada rangkaian kereta api laju Perancis. Perkhidmatan TGV menghubungkan Angoulême dengan Paris, Poitiers dan Bordeaux. Perkhidmatan serantau TER Nouvelle-Aquitaine pula menghubungkan bandar itu dengan Ruffec, Saintes, Cognac dan Royan. Laluan Angoulême–Saintes melalui Jarnac dan Cognac merupakan laluan penumpang utama di bahagian barat jabatan.^[20][21]

Sungai Charente pernah menjadi laluan perdagangan utama bagi pengangkutan kognak, garam, kayu dan kertas. Kepentingan ekonominya sebagai laluan pengangkutan merosot selepas pembinaan landasan kereta api pada abad ke-19, tetapi sebahagian sungai kini digunakan bagi pelancongan dan kegiatan rekreasi.

• Sungai Charente
• Senarai jabatan di Perancis
• Angoumois
• Nouvelle-Aquitaine
• Charente-Maritime

• Laman rasmi Majlis Jabatan Charente
• Laman rasmi perkhidmatan kerajaan di Charente
• Data geografi Charente di laman Insee