Lapsano

Kiel legi la taksonomionVikipedio:Kiel legi la taksonomion
Kiel legi la taksonomion
Ordinara lapsano
Ordinara lapsano
Ordinara lapsano
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: Dukotiledonaj plantoj Magnoliopsida
Ordo: Asteraloj Asterales
Familio: Asteracoj Asteraceae
Genro: Lapsano Lapsana
L.
Lapsana communis
L.
Aliaj Vikimediaj projektoj
Sistematiko en Vikispecioj
Komunejo pri Ordinara lapsano
v • d • r

Lapsano [1] (Lapsana) estas genro de angiospermoj en la familio de asteracoj, enhavanta unu solan specion, la ordinaran lapsanon (Lapsana communis). Ĝi estas indiĝena en Eŭropo kaj norda Azio.

Priskribo

Ĝi estas unujara planto aŭ staŭdo kiu altas ĝis 1-1,2 m, kun harkovritaj tigoj kaj klara ( ne lakteca ) suko. La folioj estas spirale aranĝitaj; pli grandaj folioj ĉe la bazo de la floranta tigo ofte estas pinataj, kun granda ovala terminala folieto kaj unu al kvar etaj flankaj folietoj, dum pli etaj folioj pli alte sur la tigo estas simple ovalaj; ĉiuj folioj havas dentigitan randon.

La floroj estas flavaj, aranĝitaj en kapitulo kiu diametras 1–2 cm, la kapituloj estantaj multnombraj malkompaktaj aroj je la pinto de la tigo [2].

Subspecioj

Ses subspecioj ĝenerale estas agnoskitaj:[3][4]

  • Lapsana communis subsp. adenophora (Boiss.) Rech.f. – Sudorienta Eŭropo.
  • Lapsana communis subsp. alpina (Boiss. & Balansa) P.D.Sell. – Krimeo.
  • Lapsana communis subsp. communis. – Plimulto de Eŭropo, escepte de la sudoriento. Jara.
  • Lapsana communis subsp. grandiflora (M. Bieb.) P.D.Sell. – Sudokcidenta Azio.
  • Lapsana communis subsp. intermedia (M. Bieb.) Hayek. – Sudokcidenta Azio, Sudorienta Eŭropo. Staŭdo.
  • Lapsana communis subsp. pisidica (Boiss. & Heldr.) Rech.f. – Grekujo.

Pasintece, iom da aliaj specioj estis inkluditaj en la genro; tiuj specioj nuntempe estas pritraktitaj en la genroj Crepis kaj Lapsanastrum[5][6].

Kultivado kaj uzado

La junaj folioj estas manĝeblaj, kaj povas esti uzataj en salatoj kaj spinace boligitaj. La scienca nomo derivas de Lapsane, manĝebla herbo priskribita de Marko Terencio Varono en antikva Romo. La angla nomo de la planto nipplewort raportas al ĝiaj fermitaj floraj burĝonoj, kiuj similas cicojn. Kaŭze de tiu simileco, laŭ la t.n. "subskribdoktrino" antaŭe lasano estis uzita kontraŭ mamaj ulceroj[7].

For de ĝia natura arealo, lapsano estas naturalizita, kaj iufoje konsiderata kiel invada specio, en multaj regionoj de la mondo, inkluzive de Aŭstralio [8], Ĉilio[9], Novzelando [10], Gronlando [11] kaj plimulto de Nordameriko [11].

Referencoj

  1. ↑ Plena Ilustrita Vortaro 2002 p. 658
  2. ↑ Blamey, M. & Grey-Wilson, C. (1989). Flora of Britain and Northern Europe. ISBN 0-340-40170-2
  3. ↑ Flora Europaea: Lapsana communis
  4. ↑ Germplasm Resources Information Network: Lapsana communis Arkivigite je 2015-06-14 per la retarkivo Wayback Machine
  5. ↑ Pak, J.-H. & Bremer, K. (1995). Phylogeny and reclassification of the genus Lapsana (Asteraceae: Lactuceae). Taxon 44: 13–21. Abstract
  6. ↑ Hŭley, A, ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.
  7. ↑ Parkinson, John (1640). Theatrum Botanicum; or an Herball of Large Extent.
  8. ↑ Flora of New South Wales: Lapsana communis.
  9. ↑ Flora of Chile: Lapsana communis Arkivigite je 2012-02-05 per la retarkivo Wayback Machine.
  10. ↑ Flora of New Zealand: Lapsana communis.
  11. ↑ 11,0 11,1 Flora of North America: Lapsana communis.
Portala ikonoPortalo pri Biologio
v • d • r
botanikaj genroj el la familio asteracoj kun esperantlingva vikipedia artikolo

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.