Noam Chomsky

Noam Chomsky
Rođenje (1928-12-07) 7. decembar 1928 (97 godina)
Philadelphia, SAD
Zanimanjelingvist, psiholog, pisac i aktivista

Avram Noam Chomsky (fon. Avram Noam Čomski; rođen 7. decembra 1928) američki je filozof, lingvista, psiholog, pisac i politički aktivista.

Kratka biografija

Njegov otac dr. William Chomsky je emigrirao iz Rusije u SAD. Bavio su podučavanjem i historijom hebrejskog jezika. Noam Chomsky nastavlja bavljenje lingvistikom i 1955. počinje predavati na MIT-u.

Univerzalna gramatika

U lingvistici je poznat po teoriji urođene univerzalne gramatike. U toj teoriji Chomsky tvrdi da su čovjeku urođeni obrasci gramatike koji nisu obrasci samo za jedan određeni jezik, već su obrasci gramatike za sve ljudske jezike. Drugim riječima, jezična sposobnost je genetički uvjetovana.

Posjedovanje jezika je svojstvo vrste homo sapiens i ona je zajednička svim pripadnicima naše vrste. Slična sposobnost se ne može pronaći među ostalim životinjskim vrstama. Dakle, jezična sposobnost je ono što čovjeka razlikuje od životinje.

Filozofija

Njegov uticaj na filozofiju (pogotovo analitičku) je sljedeći: utiče na odmak od prevladavajućeg empirizma, na udaljavanje od bihejviorizma u psihologiji, strukturalizma u lingvistici, te na udaljavanje od pozitivizma u filozofiji. Pruža novi kognitivistički pristup lingvistici, te stvara nov pristup razmišljanja o ljudskom umu i ljudskom jeziku u filozofiji, što rezultira mnogim važnim debatama sa glavnim akterima analitičke filozofije, primjerice Hilary Putnam, Willard Van Orman Quine, John Searle, Donald Davidson, Saul Kripke, Thomas Nagel, Michael Dummet, Tyler Burge.

Aktivizam

Sa političkim djelovanjem započinje za vrijeme vijetnamskog rata. Angažiran je na strani američke ljevice, tačnije 1965. organizira akciju odbijanja plaćanja poreza kao oblika protesta zbog vijetnamskog rata. Prvu političku knjigu pod nazivom American Power and the New Mandarins ("Američka moć i novi mandarini") objavljuje 1969. Knjiga je zbirka eseja koji izlažu argumente protiv vijetnamskog rata, općenito protiv američke vanjske politike, te u tim esejima optužuje SAD za novi imperijalizam. Protivi se američkoj intervenciji u Vijetnamu iz razloga što niko nije proglasio SAD sudcima i krvnicima Vijetnama. Dok su novi mandarini liberalni intelektualci i mainstream (srednjestrujaški) mediji koji rade u svrhu režima i služe kao apologete rata, odnosno daju ideološko pokriće ratu.

Nakon 1969. napisao je preko 40 političkih knjiga. Njegov politički angažman se može podjeliti u tri dijela:

  1. Borba protiv velikih korporacija, kapitalizma koji koristi ljude kao jeftinu radnu snagu, donosi dobit samo manjem broju ljudi što na kraju rezultira sve većim jazom između bogatih i siromašnih.
  2. Borba protiv SAD-ovih tzv. preventivnih ratova, a zapravo ratova vođenih u korist korporacija koje postavljaju američke predsjednike i vode američku vanjsku politiku.
  3. Borba protiv mainstream media i intelektualaca koji služe kao ideološko pokriće korporacijama i sve većem jazu između bogatih i siromašnih.

U zadnje vrijeme poznat je po "dizanju bure" svojom izjavom da su SAD vodeći svjetski terorist, a ne oni protiv kojih SAD vodi tzv. ratove protiv terorizma.

Kriticizam Čomskog

Čomski često izaziva kritiku zbog svojih bezkompromisnih stavova u vezi politike SAD-a. U svojim polemikama oko sukoba u bivšoj Jugoslaviji, on konstantno osuđuju politiku zapadnih zemalja oko, što on vidi kao agresiju na Srbiju i srpski narod.[1] U nekoliko navrata to ga je dovelo u direktni sukob sa novinarima i ljevičarskim glasilima, poput optužbe britanske novinarke Eme Broks (Emma Brockes) da je poricao genocid u Srebrenici,[2] koje je on porekao citirajući da on podržava američku autoricu Dijanu Džonston (Diana Johnstone) koja opet poriče da su događaji u Srebrenici genocid ili masakr,[3] čisto zbog slobode mišljenja.

Reference

  1. ^ "A noxious form of argument | Guardian Weekly | guardian.co.uk". www.theguardian.com. Pristupljeno 10. 7. 2026.
  2. ^ reporter, Staff (25. 5. 2006). "Readers' editor right to publish apology, external review finds". The Guardian (jezik: engleski). ISSN 0261-3077. Pristupljeno 10. 7. 2026.
  3. ^ "Srebrenica Revisited". Arhivirano s originala, 5. 8. 2011. Pristupljeno 7. 12. 2006.

Također pogledajte

Vanjski linkovi

Commons logo
Commons logo
Commons ima datoteke na temu: Noam Chomsky
Logo Wikicitata
Logo Wikicitata
Wikicitati imaju citate vezane za: Noam Chomsky

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.