Arch Linux

Arch Linux
Выява лагатыпа
Распрацоўшчык Ааран Грыфін[d][1], Алан Макрэй[d][1], Анатолій Памозаў[d][1] і Фелікс Ян[d]
Сямейства АС Linux
Першы выпуск 11 сакавіка 2002[2]
Метад абнаўлення Rolling Release
Менеджары пакетаў Pacman
Падтрымлівае платформы x86-64, ARM и RISC-V
Тып ядра Linux
Ліцэнзія GNU GPL
Стан актыўны
Рэпазітар зыходнага коду git.archlinux.org
Вэб-сайт archlinux.org
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Arch Linux — незалежны дыстрыбутыў GNU / Linux, аптымізаваны для архітэктуры x86-64. Для ўстаноўкі, выдалення і абнаўлення пакетаў выкарыстоўваецца пакетны менеджэр Pacman[3][4][5][6][7][8][9].

У афіцыйных рэпазіторыях Arch Linux змяшчаецца пераважна праграмы са свабоднай ліцэнзіяй. GNU рэкамендуе да ўсталёўкі разроблены на Arch Linux дыстрыбутыў Parabola[10]. У афіцыйных рэпазіторыяз налічваецца больш за 14 500 пакетаў[11], у AUR[12] — больш за 93 500[13].

Arch Linux мае шырокі раздзел дакументацыі ў паддамене ArchWiki[14], заснаванай на MediaWiki. Дакументацыя перакладзеная на дзясяткі моў, аднак асноўнай з’яўляецца англійская. У дакументацыі таксама можна знайсці афіцыйны мануал па ўстаноўцы[15].

У канцы студзеня 2017 года распрацоўшчыкі паведамілі, што спыняюць падтрымку 32-разраднай версіі[16]. Падтрымка малюнкаў і пакетаў для працэсараў x86 будзе працягвацца супольнасцю[17]. Як высветлілася пазней, супольнасць Parabola GNU/Linux-libre неафіцыйна працягнула падтрымку x86[18].

Асаблівасці Arch

Філасофія Arch Linux грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах[19]:

  • Прастата
  • Сучаснасць
  • Прагматызм
  • Нацэленасць на пэўных карыстальнікаў (user-centric, а не user-friendly)
  • Гнуткасць

Устаноўка

У адрозненне ад большасці дыстрыбутываў, ўстаноўка Arch Linux адбываецца практычна «ўручную». Замест графічнага ўсталёўшчыка прадастаўляецца Grml-кастамізаваны[20] zsh у якасці каманднай абалонкі і набор спецыялізаваных скрыптоў (англ.: Arch Install Scripts). Для рэдагавання канфігурацыйных файлаў падчас ўстаноўкі даступныя тэкставыя рэдактары vi, vim і nano. Больш раннія версіі сістэмы ўключалі ўсталёўшчык з псеўдаграфічным інтэрфейсам, але яго афіцыйная падтрымка скончана. Таксама ў 2021 годзе распрацоўшчыкі прадставілі кансольную праграму ўстаноўкі archinstall, якая дазваляе цалкам аўтаматызаваць працэс ўстаноўкі за кошт скрыптоў.

Pacman

Адной з галоўных асаблівасцяў Arch з’яўляецца пакетны менеджэр Pacman, які імкнецца спрасціць кіраванне пакетамі. Па аналогіі з іншымі пакетнымі мэнэджэрамі, для падтрымання сістэмы ў актуальным стане, Pacman сінхранізуе спісы (базы дадзеных) пакетаў з галоўным серверам Arch, звычайна з дапамогай люстэркаў.

Pacman забяспечвае просты і адначасова вельмі магутны CLI з мноствам пашыраных магчымасцяў (напрыклад такіх як выяўленне пакетных файлаў, якія былі зменены карыстальнікам або сістэмай).

Pacman здольны самастойна знайсці залежнасці, аўтаматычна загрузіць і ўсталяваць усе неабходныя пакеты. Як правіла, карыстачу дастаткова выканаць толькі адну каманду для поўнага абнаўлення ўсёй сістэмы.

Пачынаючы з сакавіка 2010 года[21] усе пакеты Pacman ўяўляюць сабой tar- архівы, сціснутыя па алгарытме сціску LZMA2, кожны з якіх змяшчае праграмы ў скампіляваным выглядзе і дадатковую інфармацыю. Аднак алгарытм сціску GZIP, які выкарыстоўваецца раней, па-ранейшаму падтрымліваецца[22]. З нагоды наймення і фармату пакетаў вяліся дэбаты. Было прынята рашэнне пакінуць пакеты звычайнымі архівамі, так як гэта дазваляе лёгка атрымаць і прааналізаваць змесціва пакета. Імя файла пакета выглядае так: {імя пакета}-{версія}-{архітэктура}.pkg.tar.xz, напрыклад: linux-4.14.13-1-x86_64.pkg.tar.xz

Таксама любыя пакеты могуць быць сабраны з зыходных кодаў (уключаючы бінарныя) з дапамогай «makepkg».

Крыніцы

  1. ↑ а б в Arch Linux Developers Праверана 22 мая 2020.
  2. ↑ Vinet J. Arch Linux 0.1 (Homer) released — 2002. Праверана 22 мая 2020.
    <a href="https://dokumen123.com/be/https://wikidata.org/wiki/Track:Q3091706"></a>
  3. ↑ About. Arch Linux. Архівавана з першакрыніцы 2 студзеня 2017. Праверана 11 студзеня 2019.
  4. ↑ Fallen Under the Spell of Arch Voodoo | Tux Machines. Архівавана з першакрыніцы 20 чэрвеня 2018. Праверана 20 чэрвеня 2018.
  5. ↑ DistroWatch Weekly, Issue 286. DistroWatch (19 студзеня 2009). Архівавана з першакрыніцы 20 чэрвеня 2018. Праверана 11 студзеня 2019.
  6. ↑ DistroWatch Weekly, Issue 320. DistroWatch (14 верасня 2009). Архівавана з першакрыніцы 20 чэрвеня 2018. Праверана 11 студзеня 2019.
  7. ↑ Rolling with Arch Linux [LWN.net]. Архівавана з першакрыніцы 20 кастрычніка 2011. Праверана 20 чэрвеня 2018.
  8. ↑ The grumpy editor’s Arch Linux experience [LWN.net]. Архівавана з першакрыніцы 15 лістапада 2019. Праверана 20 чэрвеня 2018.
  9. ↑ DistroWatch Weekly, Issue 641. DistroWatch (21 снежня 2015). Архівавана з першакрыніцы 12 верасня 2018. Праверана 11 студзеня 2019.
  10. ↑ List of Free GNU/Linux Distributions — GNU Project — Free Software Foundation. Архівавана з першакрыніцы 25 снежня 2015. Праверана 4 красавіка 2024.
  11. ↑ Arch Linux — Package Search. Архівавана з першакрыніцы 5 лютага 2021. Праверана 4 красавіка 2024.
  12. ↑ AUR (en) - Home (англ.). aur.archlinux.org. Праверана 15 ліпеня 2025.
  13. ↑ AUR (en) — Packages. Архівавана з першакрыніцы 27 студзеня 2018. Праверана 26 студзеня 2018.
  14. ↑ Main page (Русский) - ArchWiki (англ.). wiki.archlinux.org. Архівавана з першакрыніцы 1 снежня 2017. Праверана 26 лістапада 2017.
  15. ↑ Official Installation Guide — ArchWiki. Архівавана з першакрыніцы 19 кастрычніка 2020. Праверана 19 жніўня 2010.
  16. ↑ Arch Linux - News: Phasing out i686 support (англ.). www.archlinux.org. Архівавана з першакрыніцы 27 студзеня 2017. Праверана 25 мая 2017.
  17. ↑ Arch Linux 32 (англ.). archlinux32.org. Архівавана з першакрыніцы 26 студзеня 2021. Праверана 24 лістапада 2017.
  18. ↑ Parabola GNU/Linux-libre - News: Continuation of i686 support (англ.). www.parabola.nu. Архівавана з першакрыніцы 18 лютага 2018. Праверана 18 лютага 2018.
  19. ↑ Arch Linux — ArchWiki. Архівавана з першакрыніцы 11 лістапада 2019. Праверана 25 студзеня 2018.
  20. ↑ grml.org — Zsh. Архівавана з першакрыніцы 25 студзеня 2018. Праверана 25 студзеня 2018.
  21. ↑ Arch Linux — News: Switching to xz compression for new packages. Архівавана з першакрыніцы 1 лістапада 2011. Праверана 29 лістапада 2011.
  22. ↑ Pacman (англ.). ArchWiki. Архівавана з першакрыніцы 18 жніўня 2017. Праверана 7 сакавіка 2012.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.