William Stanley KG
Huy hiệu vòng đai Garter của Ngài William Stanley, KG
Chức vụ
Chưởng quan Nội điện
Nhiệm kỳ	1485 – 1494
Tiền nhiệm	Francis Lovell, Tử tước Lovell thứ nhất
Kế nhiệm	Giles Daubeney, Nam tước Daubeney thứ nhất
Chưởng quan Thu ngân
Nhiệm kỳ	1485 – 1495
Tiền nhiệm	James Tyrrell
Kế nhiệm	Richard Jerningham
Thông tin cá nhân
Sinh	k. 1435
Mất	16 tháng 2 năm 1495(1495-02-16) (59–60 tuổi)
Cha mẹ	Thomas Stanley, Nam tước Stanley thứ 1 Joan Goushil

William Stanley KG (khoảng 1435^[1] - 16 tháng 2 năm 1495) là một quý tộc, binh sĩ người Anh và là em trai của Thomas Stanley, Bá tước thứ 1 xứ Derby, do đó ông là chú dượng của Henry VII của Anh. Stanley đã chiến đấu cùng quân đội của mình trong một số trận đánh trong Chiến tranh Hoa hồng.

Sinh ra tại Lathom, Lancashire, Ngài William là con trai út của Thomas Stanley, Nam tước Stanley thứ nhất với Joan Goushill.^[2] Năm 1465, ông kết hôn với Joan Beaumont (mất năm 1469), con gái của John Beaumont, Tử tước Beaumont thứ nhất, và là góa phụ của John, Lãnh chúa Lovel. Họ có ba người con: William, Joan và Catherine. Ông sau đó kết hôn lần hai, vào khoảng năm  1471, với Elizabeth Hopton (khoảng 1445 - 22 tháng 6 năm 1498, con gái của Thomas Hopton), sau khi chồng thứ hai của bà, Bá tước Worcester, bị hành quyết. Bà với William có với nhau một người con gái, Jane Stanley, người đã kết hôn với Ngài John Warburton, Hiệp sĩ của Arley Hall.^[3] Ông được biết đến với tên gọi Ngài William Stanley của Holt, Wrexham, theo tên một trong những lâu đài mà ông được Richard III ban tặng.^[4]

William Stanley đã chiến đấu bên phe nhà York tại Trận Blore Heath năm 1459,^[2] trong khi anh trai của ông, Thomas, Lãnh chúa Stanley, đã tập hợp quân đội theo ủy nhiệm của Vương miện nhà Lancaster nhưng không tham gia vào bất kỳ phe nào. Bị kết án vào năm 1459, ông đã trốn sang nước ngoài, nhưng trở lại chiến đấu cho phe nhà York vào năm 1461 tại Towton.^[2] Năm 1465, ông được ban tặng vùng đất Skipton và lâu đài của Gia tộc Clifford, những người bị tước đoạt tài sản thuộc phe nhà Lancaster.^[2] Sau Trận Tewkesbury năm 1471, chính ông là người đã bắt giữ Nữ hoàng Marguerite xứ Anjou, người lãnh đạo phe ủng hộ nhà Lancaster, và ông được Edward IV phong làm Hiệp sĩ Banneret. Năm 1483, ông được bổ nhiệm làm Chánh án Bắc Wales. Ngay sau khi lên ngôi vua, Vua Richard III đã thưởng cho William bằng cách ban cho ông đất đai ở Bắc Wales.^[5]

Mặc dù vẫn trung thành với Richard, Stanley đã đổi phe vào năm 1485 và đột ngột ủng hộ nỗ lực giành ngai vàng của Henry Tudor thuộc nhà Lancaster. Stanley được biết đến nhiều nhất nhờ hành động của mình tại Trận Bosworth , nơi ông đã tấn công quyết định vào lực lượng của Richard, giúp đảm bảo chiến thắng cho Henry.^[2] Điều này trái ngược với thái độ không quyết đoán của anh trai mình, cha dượng của Henry, người bị cản trở bởi việc Richard đang giữ con trai mình làm con tin. Để bày tỏ lòng biết ơn vì sự can thiệp kịp thời của mình, Henry VII lúc bấy giờ đã ban nhiều ân huệ cho William, bao gồm cả chức vụ Chưởng quan Nội điện và Chưởng quan Thu ngân.^[2]

Tuy nhiên, vào năm 1495, Stanley bị kết tội phản quốc vì ủng hộ kẻ mạo danh Perkin Warbeck. Mặc dù bằng chứng chỉ mang tính gián tiếp, ông đã thừa nhận tội lỗi với hy vọng rằng thông qua lời thú nhận đầy đủ, ông sẽ thoát khỏi án tử hình.^[6] Nhà vua, một phần để tránh làm phật lòng mẹ và cha dượng của mình, ban đầu có ý định tha mạng cho William. Tuy nhiên, cuối cùng nhà vua lo sợ rằng việc thể hiện lòng khoan dung sẽ gây nguy hiểm cho vị trí của mình bằng cách khuyến khích thêm những kẻ âm mưu khác. Do đó, William bị kết án tử hình, và vài ngày sau, bị xử trảm.

William Stanley xuất hiện với tư cách là một nhân vật trong ba tập của loạt phim truyền hình BBC năm 1972 về triều đại của Henry VII, The Shadow of the Tower, do John Franklyn-Robbins thủ vai.^[7][8]

Trong loạt phim ngắn The White Princess của Starz năm 2017, ông được thủ vai bởi Guy Williams.

Năm 2024, Stanley được Tyler Dobbs thủ vai trong vở kịch “Richard, My Richard” được trình diễn tại Nhà hát Northern Shakespeare Playhouse.

Minh họa thơ ca Sir William Stanley của Letitia Elizabeth Landon kể câu chuyện về ông.^[9]

Wikisource tiếng Việt có toàn văn tác phẩm về:

Sir William Stanley,
a poetical illustration
by L. E. L.

1. ^ ODNB
2. ^ ^{a b c d e f} Wagner 2001, tr. 257.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFWagner2001 (trợ giúp)
3. ^ Coulton, Barbara (1992). "The wives of Sir William Stanley: Joan Beaumont and Elizabeth Hopton". The Ricardian. 9 (118): 315–318.
4. ^ Vaughan, H.J.F. (1883). "Sir William Stanley". Archaeologia Cambrensis. XIV Fourth Series: 65.
5. ^ "William Stanley – A Yorkist". Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 7 năm 2008. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2010.
6. ^ Seaacome, John (1821). The History of the House of Stanley. tr. 55. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2011.
7. ^ "The Shadow of the Tower: The White Hart". Genome BETA Radio Times 1923 - 2009. BBC. ngày 10 tháng 2 năm 1972. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2020.
8. ^ "The Shadow of the Tower". IMDb. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2020.
9. ^ Landon, Letitia Elizabeth (1836). "poetical illustration". Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1837. Fisher, Son & Co. tr. 42.Landon, Letitia Elizabeth (1836). "picture". Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1837. Fisher, Son & Co.