Monero

Monero
Нигезләнү датасы 18 апрель 2014
Логотип
Кана белән язылган исем モネロ
ХФӘ билгесе məˈnɛroʊ
... хөрмәтенә аталган акча
Нәрсә нигезендә эшләнгән CryptoNote[d]
Талисман персонажы Isabella[d]
Операцион систим Windows, Linux һәм macOS
Бирелмәләр зурлыгы 224 GB[1]
Программалау теле C++[2]
Чыганак кодның саклану урыны github.com/monero-project/monero
Юрама 0.18.5.0 (12 май 2026)[3]
Рәсми веб-сайт Lua хатасы: expandTemplate: template "ref-nb" does not exist.
Каналның URL-лы getmonero.org/feed.xml​(ингл.)
Лицензия модифицированная лицензия BSD[d][4]
Авторлык хокуклары статусы авторлык хокуклары белән якланган[d]
Социаль медиаларда күзәтүчеләре 483 225 һәм 290 795
WordLift сылтамасы data.thenextweb.com/tnw/entity/monero[5]
Stack Exchange'да monero.stackexchange.com
‎Lemmy instance URL monero.town
 Monero Викиҗыентыкта

Monero (эсп. Monero (кыскартмасы XMR) — CryptoNote протоколына нигезләнгән криптовалюта, ул транзакцияләрнең серлелеген арттыруга юнәлтелгән.

Криптовалюта 2014 елның 18 апрелендә Bytecoin форкы буларак барлыкка килде (аны Bitkoin белән бутарга ярамый). Байтекоинның максималь күләменең 80 % тан артыгы таратылганы ачыклангач, җәмгыять тәңкәне яңа «Monero» исеме астында яңадан чыгарырга карар кылды, башта нуль алдан казып чыгарудан башлап.

Анонимлык принцибы Монеро наркотиклар сату, балалар порнографиясен тарату һәм башкалар өчен кулланылырга мөмкин дигән гаепләүләргә китерде. Бу уңайдан, Европол 2017 елда Monero компаниясенең популярлыгы артуына борчылу белдерде[6]. Ләкин, соңрак, 2019 елның октябрендә, Интернетта оешкан җинаятьчелектән янаган куркынычларны бәяләү турындагы рәсми Европол докладында[7], оешма Monero’ның популярлыгы артуы турында элек белдерелгән борчылуларга карамастан, Bitkoin киберҗинаятьчеләр арасында иң популяр криптовалюта булып кала дип хәбәр итте[8].

Монероның анонимлык дәрәҗәсе кайвакыт шик астына алынган, Эдвард Сноуден аны «хобби криптовалютасы» дип атаган[9].

Кулланучыларга транзакцияләрнең конфиденциальлеген арттыра торган башка популяр криптовалюталар арасында Zcash, Dash, Beam, Grin һәм башка берничә проект бар. 2017 елның маена Monero иң югары базар капитализациясенә ия булган криптовалюталарның иң яхшы унлыгы арасында иде[10]. 2024 ел ахырында проект бу күрсәткеч буенча иң яхшы 41 криптовалюта арасына керде. 2026 елның 14 гыйнварында ул иң югары ноктасында иң яхшы 12леккә керде.

Хикәя

Monero алдан казып чыгарусыз эшләтеп җибәрелде[11]. Криптовалюта үз исемен 2014 елның апрелендә эсперанто телендәге «coin» сүзеннән алган[12].

2014 елның сентябрендә система планлаштырылган һөҗүмгә дучар булды, ләкин һөҗүмчеләр Moneroны юк итә алмадылар[13]. Тикшеренүчеләр фикеренчә, һөҗүмчеләр Merkle Tree алгоритмын һәм Monero чыганак кодын яхшы аңлаганнар[13].

2017 елның 5 гыйнварында Monero криптовалютасына нигез салучылар планлаштырган хард-форк булды[14].

2018 елның октябрендә челтәрне яңарту[15] гамәлгә ашырылды, бу протоколга Bulletproofs (криптографик диапазон пробалары) кертте, нәтиҗәдә транзакция күләме кечерәк һәм комиссияләр түбәнрәк булды.​

2019 елның 30 ноябрендә Monero үзәк процессорларда исәпләү өчен оптимальләштерелгән һәм махсуслаштырылган тау-кен җиһазларының нәтиҗәлелеген киметүгә юнәлтелгән RandomX proof-of-work алгоритмына күчү белән тагын бер челтәр яңартуын үткәрде[16].​

2020 елның октябрендә Monero челтәре CLSAG боҗра имзасы схемасын куллануны мәҗбүр итте[17], ул MLSAGны алыштырды һәм кечерәк транзакцияләр һәм тизрәк тикшерү мөмкинлеге бирде.

Искәрмәләр

  1. ↑ https://downloads.getmonero.org/gui/linux64
  2. ↑ The monero Open Source Project on Open Hub: Languages Page — 2006.
  3. ↑ Release 0.18.5.0 — 2026.
  4. ↑ https://github.com/monero-project/monero/blob/master/LICENSE
  5. ↑ https://thenextweb.com/vocabulary/monero/
  6. ↑ Европол официально выразил обеспокоенность криптовалютами Zcash, Monero и Ether (рус.), CoinMarket.News (2017-10-04). 13 октябрь 2017 тикшерелде. 2017 елның 13 октябрь көнендә архивланган
  7. ↑ INTERNET ORGANISED CRIME THREAT ASSESSMENT (IOCTA) 2019 (en). Europol. әлеге чыганактан 2019-12-08 архивланган. 2019-12-09 тикшерелгән.
  8. ↑ Европол: биткоин остается самой популярной криптовалютой у киберпреступников (рус.), ForkLog (2019-10-14). 9 декабрь 2019 тикшерелде. 2019 елның 10 декабрь көнендә архивланган
  9. ↑ Эдвард Сноуден: Zcash — самая интересная альтернатива биткойну (рус.), CoinMarket.News (2017-09-30). 13 октябрь 2017 тикшерелде. 2017 елның 13 октябрь көнендә архивланган
  10. ↑ Crypto-Currency Market Capitalizations. әлеге чыганактан 2018-01-27 архивланган. 2016-11-08 тикшерелгән.
  11. ↑ On Fungibility, Bitcoin, Monero and why ZCash is a bad idea. — We Use Cash. әлеге чыганактан 2020-10-22 архивланган. 2020-08-29 тикшерелгән.
  12. ↑ Monero : les avantages de la nouvelle monnaie virtuelle | Contrepoints. әлеге чыганактан 2016-11-09 архивланган. 2016-11-08 тикшерелгән.
  13. ↑ 13,0 13,1 Архивированная копия. әлеге чыганактан 2017-11-05 архивланган. 2016-11-08 тикшерелгән.
  14. ↑ Чего ждать от нового апгрейда Monero? (рус.), CoinMarket.News (2017-09-13). 13 октябрь 2017 тикшерелде. 2017 елның 13 октябрь көнендә архивланган
  15. ↑ Monero 0.13.0 "Beryllium Bullet" Release. getmonero.com (October 11, 2018).
  16. ↑ Майнинг Monero: что делает RandomX таким особенным (ru). LocalMonero (2020-02-20). 2026-01-30 тикшерелгән.
  17. ↑ Moneropedia: CLSAG (pl). getmonero.org, Projekt Monero. әлеге чыганактан 2025-08-12 архивланган. 2026-01-30 тикшерелгән.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.