Tina

Para sa ibang mga gamit, tingnan ang Tina.

Ang tina o pantina[1] (Kastila: Tinte, Aleman: Farbstoff, Portuges: Corante, Italyano: Colorante, Ingles: Dye[1]) ay isang sustansiyang ginagamit na pangkulay ng mga bagay o materyales, karaniwang para sa paglalagay o pagbibigay ng kulay sa telang ginagamit sa paggawa ng mga damit o kasuotan.[2] Tinatawag din itong anyil o tayum.[1] Kapag natinahan o nalagyan ng tina ang isang bagay, mabilis na kumakapit sa bagay na ito ang kulay dahil sa mga puwersang kimikal o pisikal. Ngunit hindi tinatawag na pagtitina ang pagkakalagay ng kulay sa isang bagay kung hindi "hinahawakan", pinagtatagal, o pinakakapit ng mga puwersang kimikal o pisikal ang mga kulay sa bagay na ito; sa halip, isa lamang itong "paghawa" o bahid ng mantsa.[2]

Pagkakaroon ng kulay ng tina

Nagkakaroon ng kulay ang isang damit na tininahan o nilagyan ng tina dahil sa kakayahan nitong tumanggap o sumipsip ng liwanag, partikular na ng mga liboy-haba (o wavelength sa Ingles, literal na "haba ng alon") ng liwanag. May kulay ang tina sapagkat humihigop ito ng ilang mga liboy-haba at itinutulak, pinatatalbog, o nagpapabalik-sinag ang iba..[3] Mayroong kani-kaniyang partikular na liboy-haba ng liwanag ang bawat isang kulay, ngunit ang puti ay isang pagkakahalu-halo ng mga liwanag ng lahat ng nakikitang mga liboy-haba.[4] Nagiging pula sa paningin ang isang pulang damit dahil sumisipsip ang tinang inilagay dito ng lahat ng mga liboy-haba ng liwanag maliban na lamang sa pula na pinatatalbog nito. Ang tumalbog na kulay ang kulay ng tina na makikita ng mata.[5] Samantala, nagmumukhang puti o "walang kulay" ang tinang hindi humihigop ng anumang nakikitang liboy-haba ng liwanag. Depende sa paraan ng pagkakaayos ng mga atomo sa loob ng mga tipik o molekula ng isang tina ang partikular na mga liboy-habang nasisipsip o nahihigop ng tina; nakasasanhi ang isang pagbabago sa puwesto, posisyon, o kinalalagyan ng atomo ng paghinto sa kakayahang sumispsip ng liboy-haba ng isang molekula ng tina.[2]

Pagkupas ng kulay ng tina

Sa paglaon, kumukupas din ang mga tina dahil nawawala ang kanilang kapangyarihang makatanggap o makasipsip ng liwanag. Kapag nabilad sa sinag ng araw ang isang bagay, katulad ng damit, nalalantad o nababantad ito sa liwanag ng araw na mayroong enerhiya o lakas. Ang enerhiyang ito ng liwanag ng araw ang unti-unting nagtatanggal ng mga atomo nito sa kanilang kinalalagyan o puwesto sa loob ng molekula ng tina. Sa pagdaan ng panahon, nangungupas o nagiging kupas na sa paningin ang isang bagay dahil napakarami na ng mga molekulang nawalan ng kulay o natanggalan ng kakayang sumispsip ng liboy-haba ng liwanag.[2]

Sanggunian

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 Gaboy, Luciano L. Dye, pangtina - Gabby's Dictionary: Praktikal na Talahuluganang Ingles-Filipino ni Gabby/Gabby's Practical English-Filipino Dictionary, GabbyDictionary.com.
  2. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 "Dyes and Dyeing, What makes dyes fade?". The New Book of Knowledge (Ang Bagong Aklat ng Kaalaman), Grolier Incorporated. 1977., pahina 366-372.
  3. ↑ Kiefer, Gerald: Kompakt-Wissen Gymnasium - Chemie: Organische Stoffklassen Natur-, Kunst- und Farbstoffe, Stark Verlag, 2012, ISBN: 978-3894496692, pahina 161-170.
  4. ↑ Grimm, Hans-Ulrich: Chemie im Essen: Lebensmittel-Zusatzstoffe, Knaur TB, 2013, ISBN: 978-3426785614, pahina 23-28.
  5. ↑ Jianhua, Duan: Tintura y tejido, Cooperacion Editorial, 2012, ISBN: 978-8495920423, pahina 17-23.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.