Primado

Para sa orden pambiyolohiya, tingnan ang Primates.

Ang Primado[1] (Ingles: Primate /ˈpraɪmət/; Latin: Primas) ay isang titulo o ranggo na iginagawad sa ilang mahahalagang arsobispo sa ilang simbahang Kristiyano. Depende sa partikular na tradisyon, maaari itong tumukoy sa kapangyarihang may hurisdiksiyon (titulo ng awtoridad) o, kadalasan, sa seremonyal na pag-una o pagkilala (titulo ng karangalan).

Simbahang Katoliko

Sa Simbahang Latin, ang isang primado ay isang arsobispo o, bihira, isang supragano o eksemptong obispo ng isang tiyak (karamihan ay metropolitano) na luklukang episkopal (tinatawag na luklukang primasyal) na may preseidensiya sa mga obispado ng isa o higit pang mga probinsiyang eklesiastikal ng isang partikular na historikal, politikal o kultural na lugar. Sa kasaysayan, ang mga primado ng ilang partikular na luklukan ay pinagkalooban ng mga pribilehiyo kabilang ang awtoridad na magpatawag at mamuno sa mga pambansang sinodo, hurisdiksiyon upang duminig ng mga apela mula sa mga tribunal na metropolitano, karapatang koronahan ang soberano ng bansa, at pamumuno sa inbestidura (instalasyon) ng mga arsobispo sa kanilang mga luklukan.[2]

Ang katungkulan ay karaniwang matatagpuan lamang sa mga mas matatandang bansang Katoliko, at sa kasalukuyan ay purong honoripiko na lamang, na walang epektibong kapangyarihan sa ilalim ng batas kanoniko maliban sa arsobispo ng Esztergom (Gran) sa Unggarya. Kaya, halimbawa, ang primado ng Polanya ay walang hurisdiksiyonal na awtoridad sa iba pang mga obispong Polako o sa kanilang mga diyosesis, subalit ay durante munere, isang kasapi ng permanenteng komite ng komperensiya episkopal, at may honorariyong preseidensiya sa hanay ng mga obispong Polako (halimbawa, sa mga seremonyang liturhikal). Ipinagkaloob din ng Banal na Sede sa mga primado ng Polonya ang pribilehiyong magsuot ng pulang kasuotang kardinalisyo, maliban sa skullcap (o solideo) at biretta, kahit hindi sila ginawang mga kardinal.[3][4]

Katumbas sa Silangang Ortodokso

Sa kasaysayan, ang titulong primasyal sa Kanlurang Kristiyanismo ay tumutugma sa titulo at katungkulan ng supra-metropolitang eksarka sa Silangang Kristiyanismo. Ang mga naturang eksarka, o mga primado, ay mga arsobispo ng Efeso (para sa Diyosesis ng Asya), Heraclea (para sa Diyosesis ng Tracia), at Cesarea (para sa Diyosesis ng Ponto).[5]

Mga sanggunian

  1. ↑ "primate, primado". English, Leo James. English-Tagalog Dictionary. 2003.
  2. ↑ Herbermann, Charles, pat. (1913). "Primate". Catholic Encyclopedia (sa wikang Ingles). New York: Robert Appleton Company.
  3. ↑ "Joseph Lins, "Gniesen-Posen" in The Catholic Encyclopedia (New York 1909)". (sa Ingles)
  4. ↑ "Aurelio Palmieri, "Archdiocese of Warsaw" in The Catholic Encyclopedia (New York, 1912)". (sa Ingles)
  5. ↑ Meyendorff 1989, p. 56, 58.

Talababa

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.