Norrbotten
Norrbotten
Bótnia Setentrional | |
|---|---|
| Região | Norlândia |
| Condado | Norrbotten |
| Área | |
| • Total | 97 239 km² |
| Altitude máx.Vitberget | 594 m |
| População | |
| • Total (2023) | 195 267 hab. |
| Flor | Rubus arcticus |
| Animal | Gaio-siberiano |
| Peixe | Coregonus Albula |






Norrbotten (em sueco: Norrbotten;
PRONÚNCIA), raramente Norbótnia[1] ou Bótnia Setentrional[2], é uma província histórica da Suécia.[3]
Está localizada no nordeste da região histórica da Norlândia, junto à baía de Bótnia e faz fronteira com a Finlândia.[4][5][6][7]
É a terceira maior província da Suécia, depois da Lapónia e da Jämtland. Com uma área de 97 239 km², ocupa 6,5% da superfície do país e tem uma população de 195 267 habitantes (2023).[8][5]
É predominantemente de terra baixa, subindo ligeiramente para noroeste, e coberta de florestas de pinheiros e abetos. É atravessada por três dos maiores rios suecos, vindos da Lapónia e desembocando no Báltico. O Círculo Polar Ártico passa no norte da província, dando-lhe algum carácter ártico, embora o clima seja fundamentalmente temperado continental, devido à Corrente do Golfo.[9]
Ao contrário do resto da Suécia, a identidade regional dos habitantes das províncias históricas da Lapónia, Norrbotten e Västerbotten não está focada nessas províncias mas sim nos condados atuais de Norrbotten e Västerbotten.[10]
Como província histórica, não possui hoje funções administrativas, nem significado político, mas está todavia presente em contextos históricos, culturais, escolares, turísticos e desportivos, como por exemplo em Norrbottens-Kuriren (jornal diário), Norrbottens museum (museu regional) e Norrbottens FF (clube desportivo).[11]
Etimologia e uso
O topônimo Norrbotten deriva do sueco antigo Norra butn, em alusão à "baía a norte do estreito de Kvarken". O termo é composto pelas palavras norr (norte, indicando aqui o lado oeste) e botten (em alusão à Baía de Bótnia).
Na língua cotidiana, ao contrário do resto da Suécia, as palavras Västerbotten e Norrbotten referem-se geralmente aos condados de Västerbotten e Norrbotten, e não às províncias históricas de Västerbotten e Norrbotten.
A região está mencionada em documentos em latim por Norrabutn (1361) e Butnin (1374), tendo adquirido o seu nome oficial Norrbotten quando foi elevada a província em 1801.[6][12][13]
Em textos em português, costuma ser usada a forma original Norrbotten.[14][15][16][17]
| “ | Norrbotten, província da Suécia, dentro do círculo polar ártico. | ” |
Província histórica e Condado atual
A província histórica de Norrbotten forma juntamente com o norte da província histórica da Lapónia (Lappland) o atual condado de Norrbotten.[10]
-
A província histórica de Norrbotten
-
A província histórica da Lapónia
-
O condado de Norrbotten
Geografia
A província forma junto com o norte da província da Lapónia o atual condado de Norrbotten.[18] Está situada no extremo nordeste da Suécia, sendo limitado a leste pela Finlândia e pela baía de Bótnia, a oeste pela Lapónia e a sul por Västerbotten. A fronteira com a Finlândia é delineada pelo rio Torne, um dos quatro grandes rios selvagens sem barragens hidroelétricas da Suécia; os dois lados do rio formam o Vale de Torne, onde um solo fértil permite uma rica agricultura durante o curto verão ártico. Além do Torne, é atravessada pelos rios Pite, Lule (no qual há uma usina) e Cálix, todos representados em seu brasão.[19][20][21][22]
Dado o Círculo Polar Ártico atravessá-la, o sol nunca desaparece no verão por 30 dias, e nunca aparece no inverno, igualmente por 30 dias. Apesar da proximidade do Báltico, tem um clima temperado continental, com verões quentes e invernos frios. Tal como Västerbotten, é constituída por uma faixa costeira de 30-100 quilômetros de terras baixas, e uma zona interior mais elevada e coberta por florestas de pinheiros e abetos. A maior parte da população vive junto aos grandes rios, estando principalmente concentrada na costa da província. Junto a costa estão as cidades de Luleå (44 208 habitantes), Piteå (23 350), Kalix (7 487), Haparanda (6 715) e Gammelstad (5 010), e um pouco para o interior Boden (16 816 habitantes) e Älvsbyn (5 010).[6][18][20][23][24][25]
|
Cidades
Atualizado a 18 de setembro de 2024
[26]
As maiores cidades de Norrbotten são (2020):
Comunas
A província está dividida, desde 1971, nas seguintes comunas:
Símbolos da província
Economia
A economia está tradicionalmente baseada na produção de papel, ferro e aço. A abundância de floresta oferece matéria-prima para fazer pasta de papel e papel de embalagens em Piteå e componentes de casas de madeira em Älvsbyn. O ferro extraído nas minas da Lapónia é usado para fazer aço em Luleå. Esse aço é transportado para o resto da Suécia ou exportado através do porto de Luleå.[28][9]
Comunicações
A província é atravessada na orla costeira pela estrada europeia E4, desde a Finlândia até Västerbotten, passando pelas cidades de Haparanda, Kalix, Luleå e Piteå. A estrada europeia E10, liga a Lapónia ao Golfo de Bótnia, aderindo à E4 a alguns quilómetros a norte de Luleå. Várias linhas férreas atravessam a província, com destaque para a ligação Luleå-Umeå e Luleå-Narvik (Linha do Minério). Para os transportes aéreos, Norrbotten dispõe de aeroportos em Luleå e Pajala. Os principais portos estão localizados em Luleå e Piteå.[29][30][31]
Património histórico, cultural e turístico
- Aldeia paroquial de Gammelstad perto de Luleå - classificada como Património Mundial pela UNESCO em 1996;[32][33]
- Montanha de Luppioberget - uma das moradas do Pai Natal/Papai Noel;[34]
- Cascata de Storforsen - um dos maiores rápidos da Suécia e norte da Europa, com 80 metros de altura, situado no Pite;[35]
- Rápidos de Kukkola - 15 quilômetros a norte de Haparanda;[36]
- Casa da Tecnologia - em Luleå;[37]
- Pite Havsbad - praia perto de Piteå.
Referências
- ↑ Correia, Paulo; Ferreira, José Pedro (Outono de 2021). «Finlândia — ficha de país» (PDF). A Folha - Boletim da língua portuguesa nas instituições europeias. ISSN 1830-7809. Consultado em 11 de janeiro de 2022
- ↑ Menini 2020, p. 93.
- ↑ «Norrbotten». Lello Universal: dicionário enciclopédico em 2 volumes. 2. Porto: Lello Editores. 1981. p. 357.
Norrbotten, província da Suécia, dentro do círculo polar ártico
- ↑ Editores 1998.
- ↑ a b Ernby 2001, p. 432.
- ↑ a b c Werkmäster 2018.
- ↑ Enciclopédia Norstedts 2008, p. 911.
- ↑ «Folkmängd i landskapen den 31 december 2023» (em sueco). Instituto Nacional de Estatística da Suécia. Consultado em 14 de maio de 2024
- ↑ a b Enciclopédia Nacional Sueca (b).
- ↑ a b Bjarne Rydstedt, Georg Andersson, Torsten Bladh, Per Olof Köhler, Karl-Gustaf Thorén e Mona Larsson (1987). «I nordligaste Sverige». Land och liv 1 (em sueco). Estocolmo: Natur och kultur. p. 191-193. 216 páginas. ISBN 91-27-62563-X
- ↑ «Landskap» (em sueco). Nationalencyklopedin (Enciclopédia Nacional Sueca). Consultado em 20 de maio de 2024
- ↑ Wahlberg 2003, p. 39.
- ↑ Hellquist 1922, p. 525.
- ↑ «Norrbotten». Lello Universal: dicionário enciclopédico em 2 volumes. 2. Porto: Lello Editores. 1981. p. 357.
Norrbotten, província da Suécia, dentro do círculo polar ártico
- ↑ André Luiz Silva Pestilho. «DEPÓSITO DE CU-(ZN-NI) DO ALVO CASTANHA, PROVÍNCIA MINERAL DE CARAJÁS, PA: EVOLUÇÃO PARAGENÉTICA E DOS FLUIDOS MINERALIZANTES» (PDF). UNIVERSIDADE ESTADUAL DE CAMPINAS. Consultado em 29 de setembro de 2024.
... alguns depósitos que eram conhecidos desde o século XVII no norte da Suécia, na província de Norrbotten...
- ↑ «Os Sámi de Jokkmokk: desafio à modernidade». The UNESCO Courier. Consultado em 29 de setembro de 2024.
Este importante centro para a criação de renas na Suécia, na província de Norrbotten
- ↑ Wallin, Cláudia Varejão. «Sueco ganha direito de usar nome de mulher». Folha de S.Paulo. Consultado em 27 de julho de 2018.
Em uma decisão inédita, o tribunal da região de Norrbotten, no norte da Suécia, determinou a anulação da decisão do fisco sueco.
- ↑ a b Rydstedt 1987, p. 199-201; 216.
- ↑ Magnusson 2004, p. 216.
- ↑ a b Miranda 2007, p. 697.
- ↑ Rydstedt 1987, p. 216.
- ↑ Stålnacke 2000, p. 5.
- ↑ Stålnacke 2000, p. 5; 18.
- ↑ SMHI 2008.
- ↑ SCD 2018.
- ↑ «Sweden: Major Localities» (em inglês). City Population. Consultado em 18 de setembro de 2024
- ↑ Marianne R Berlin. «Landskapssymboler i alla landskap» (PDF) (em sueco). Länsstyrelserna. Consultado em 1 de outubro de 2024
- ↑ Stålnacke 2000, p. 16.
- ↑ Stålnacke 2000, p. 4.
- ↑ Åberg 1985, p. 164.
- ↑ Lidman Production AB (texto) e Matton (fotografia) (2011). «Norrbotten». Libers stora junioratlas (em sueco). Estocolmo: Liber. p. 36. 144 páginas. ISBN 9789147809028
- ↑ Enciclopédia Nacional Sueca.
- ↑ Enciclopédia Nacional Sueca (a).
- ↑ Swedish Lapland 2014.
- ↑ Wedsberg 1995, p. 30-31.
- ↑ Ottosson 2008, p. 226.
- ↑ Ottosson 2008, p. 227.
Bibliografia
- Åberg, Ylva (1985). «Norrbotten». Se Sverige med barnen en reseguide för hela familjen (em sueco). Estocolmo: Bonniers juniorförlag. 379 páginas. ISBN 91-48-51041-6
- «Norrbotten». City Population. 2018
- Editores (1998). «Norrbotten». Britânica Online
- «Kyrkstad». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo
- «Gammelstad». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo
- «Norrland». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo
- «Norrbotten». Enciclopédia Norstedts (em sueco). Estocolmo: Norstedts. 2008. 1488 páginas. ISBN 9789113017136
- Ernby, Birgitta; Martin Gellerstam, Sven-Göran Malmgren, Per Axelsson, Thomas Fehrm (2001). «Norrbotten». Norstedts första svenska ordbok (em sueco). Estocolmo: Norstedts ordbok. 793 páginas. ISBN 91-7227-186-8
- Hellquist, Elof (1922). «Norrbotten». Svensk etymologisk ordbok. Lunda: C. W. K. Gleerups förlag
- Magnusson, Thomas; Sjögren, Peter A. (2004). «Lund». Vad varje svensk bör veta (em sueco). Estocolmo: Albert Bonniers Förlag e Publisher Produktion AB. 654 páginas. ISBN 91-0-010680-1
- Menini, Vítor Bianconi (2020). Lapponia: a legitimação do Estado sueco na obra de Johannes Schefferus (1648 – 1673) (PDF). Campinas: Universidade de Campinas
- Miranda, Ulrika Junker; Hallberg, Anne (2007). «Norrbotten». Bonniers uppslagsbok (em sueco). Estocolmo: Albert Bonniers Förlag. 1143 páginas. ISBN 91-0-011462-6
- Ottosson, Mats; Ottosson, Åsa (2008). «Uppsala». Upplev Sverige. En guide till upplevelser i hela landet (em sueco). Estocolmo: Wahlström Widstrand. 527 páginas. ISBN 9789146215998
- Rydstedt, Bjarne; Andersson, Georg; Bladh, Torsten; Köhler, Per Olof; Thorén, Karl-Gustaf; Larsson, Mona (1987). «Norrbotten». Land och liv 1 (em sueco). Estocolmo: Natur och kultur. 216 páginas. ISBN 91-27-62563-X
- «Tätorter 2015 – befolkning 2015–2018, landareal, andel som överlappas av fritidshusområden» (em sueco). Instituto Nacional de Estatística da Suécia. 2018
- «Norrbottens klimat». SMHI. 2008
- Sporrong, Ulf (2018). «Landskap». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo
- Stålnacke, Anna Lena (2000). «Korta fakta». Norrbotten (em sueco). Estocolmo: Natur och Kultur. 24 páginas. ISBN 912750753X
- «Luppioberget (192 m.ö.h)». Swedish Lapland. 2014
- Wahlberg, Mats (2003). «Östergötland». Svenskt ortnamnslexikon (Dicionário das localidades suecas) (em sueco). Upsália: Språk- och folkminnesinstitutet e Institutionen för nordiska språk vid Uppsala universitet. ISBN 91-7229-020-X
- Wedsberg, Malin (1995). Sveriges landskap (Províncias da Suécia) (em sueco). Estocolmo: Almqvist & Wiksell. ISBN 91-21-14445-1
- Werkmäster, Barbro; et. all. (2018). «Norrbotten». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.

