Appendix Probi

O Appendix Probi ("Apêndice de Probo") é o nome convencional para uma série de cinco documentos que se acredita terem sido copiados no século VII ou VIII em Bobbio, Itália.[1] O seu nome deriva do fato de os documentos terem sido encontrados anexados a uma cópia do Instituta Artium, um tratado que recebeu o nome (mas provavelmente não foi escrito por) do gramático do primeiro século, Marco Valério Probo.[2]
O Apêndice compila os erros mais frequentes na fala latina da época, opondo-os às formas corretas do latim clássico (embora, às vezes, o autor confunda-se e considere incorrecta a forma clássica). O texto foi encontrado num palimpsesto do século VIII[3] intitulado Instituta artium, também conhecido como Ars vaticana por ter sido encontrado na biblioteca do Vaticano.
Foi especificamente o terceiro dos cinco documentos que atraiu a atenção acadêmica, pois contém uma lista de 227 erros de ortografia, juntamente com suas correções, que lançam luz sobre as mudanças fonológicas e gramaticais que o vernáculo local estava desenvolvendo nos estágios iniciais de seu desenvolvimento para linguas românicas, sobretudo a sua semalhança com o italiano. Portanto, é uma obra prescritivista.
Para compreender que exista um texto como o Appendix Probi é preciso considerar que os romanos viviam em situação de diglossia: a língua do dia-a-dia não era o latim clássico (utilizado nos textos literários), senão uma forma distinta, ainda que próxima, chamada de sermo plebeius ("discurso plebeu"). O latim clássico era falado pelas classes sociais elevadas, enquanto que o sermo plebeius era a língua do povo comum, os comerciantes e os soldados. Sem possibilidade de aceder ao status de língua literária, o latim vulgar é por nós conhecido sobretudo graças aos estudos de fonética histórica, às citações e críticas pronunciadas pelos falantes do latim literário, assim como por meio de numerosas inscrições, registros, contos e outros textos correntes. De modo similar, o Satíricon de Petrônio, uma espécie de "romance" escrito provavelmente no primeiro século da era cristã, é um testemunho importante desta diglossia: segundo a sua categoria social, as personagens expressam-se numa língua mais ou menos próxima ao arquétipo clássico.
O texto sobrevive apenas num manuscrito danificado por água, transcrito descuidadamente, do século VII ou VIII,[4] que se encontra na Biblioteca Nazionale Vittorio Emanuele III[5] como MS Lat. 1 (anteriormente Vindobonensis 17).
Fenômenos visíveis nos erros ortográficos
Observe que o formato é "[grafia correta] non [grafia incorreta]".[6] As abreviações dos escribas foram expandidas.
- speculum non speclum
- masculus non masclus
- uernaculus non uernaclus
- angulus non anglus
- uetulus non ueclus
- uitulus non uiclus
- articulus non articlus
- oculus non oclus
- calida non calda
- uiridis non uirdis
Desenvolvimento de aproximante palatal a partir de vogais anteriores em hiato
- uinea non uinia
- cauea non cauia
- lancea non lancia
- ostium non osteum
- lilium non lileum
- alium non aleum
- tolonium non toloneum
Mudança de /ŭ/ para [o]
Redução do pretônico /au̯/ a [o]
- auris non oricla
Perda do /m/ final
Perda de /h/
Redução de /-ns-/ para /-s-/
Perda do /β/ intervocálico antes de uma vogal posterior
Confusão de /b/ e /β/
Confusão entre não-geminados e geminados
Eliminação de substantivos imparissilábicos
Adaptação de adjetivos de 3ª declinação para 1ª classe
Adaptação de substantivos de 4ª declinação femininos a 1ª decl
Adaptação da 3ª/4ª decl. femininas a 1ª decl. via sufixo diminutivo
Adaptação do plural neutro à primeira declinação
Eliminação do ablativo
Alteração de nominativo -es (na terceira declinação) para -is
Redução das terminações -es e -is para -s
Perda da flexão masculina -us
Metátese, assimilação, dissimilação, etc
- persica non pessica
- iuniperus non ieniperus
- grundio non grunnio
- sibilus non sifilus
- pegma non peuma
- coqus non cocus
- coquens non cocens
- coqui non coci
Ver também
Referências
Fontes
- Barnett, F. J. 2007. The sources of the "Appendix Probi": A new approach. The Classical Quarterly 57(2). 701–736. doi:10.1017/s000983880700064x.
- Elcock, William Dennis. 1960. The Romance Languages. London: Faber & Faber.
- Rohfls, Gerhard. 1969. Sermo Vulgaris Latinus: Vulgarlateinisches Lesebuch. 2nd edn. Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
- Leppänen, V., & Alho, T. 2018. On The Mergers Of Latin Close-Mid Vowels. Transactions of the Philological Society. doi:10.1111/1467-968x.12130
- Powell, Jonathan G. F. 2007. A new text of the "Appendix Probi". The Classical Quarterly 57(2). 687–700. doi:10.1017/S0009838807000638.
- Quirk, Ronald J. 2005. The “Appendix Probi” as a compendium of Popular Latin: Description and bibliography. The Classical World 98(4). 397–409. doi:10.2307/4352974
- Quirk, Ronald J. 2006. The Appendix Probi: A scholar's guide to text and context. Newark: Juan de la Cuesta.
- Quirk, Ronald J. 2017. Hypercorrection in the Appendix Probi. Philologus 161(2). 350–353. doi:10.1515/phil-2016-0119
Ligações externas
- Transcrição do Apêndice de Probopor Sean Crist, seguindo WA Baehrens, 1922, Sprachlicher Kommentar zur vulgärlateinischen Apêndice Probi.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.