Isin
Isin es una vila de Mesopotamia antica. Foguèt tanben la capitala de dos reiaumes de l'Antiquitat.
Lo premier reiaume d'Isin
Aiça vèrs -2017, pendent l'afondrament dau reiaume de la tresena dinastia d'Ur, Ishbi-Erra, governador d'Isin, proclamèt son independéncia. Pervenguèt tanben a rebutar l'armada elamita que destruguèt Ur en -2004. Puei, s'emparèt d'Ur e poguèt se revendicar de la prestigiosa tresena dinastia d'Ur. Son successor Shu-ilishu faguèt la patz amb l'Elam e recuperèt l'estatua sacrada dau dieu Nanna d'Ur, pressa pendent lo pilhatge de la vila en -2004[1]. Lo poder de la dinastia aumentèt fins a la mòrt d'Ishme-Dagan.
D'efèct, Isin aguèt de luchar còntra la vila vesina de Larsa. En -1925, Gungunum de Larsa prenguèt Ur. Puei, Larsa comencèt en -1898 de trabalhs idraulics força importants per desviar l'aiga de canaus alimentant Isin. Acabadas en -1877, aqueleis òbras li donèron un avantatge decisiu[1]. En -1870, Isin perdèt la vila santa de Nippur. Maugrat una reconquista quatre ans pus tard, es una desfacha simbolica grèva. Isin acumulèt adonc lei revèrs : pèrda d'Ibrat en -1844, desfacha d'una coalicion unissent Uruk, Kazallu, Isin e l’Elam còntra Larsa en -1837, segonda pèrda de Nippur en -1828 e novèla revirada d'una coalicion amb Uruk, Babilònia, Sutum e Rapiqum[1].
En -1802, Larsa lancèt son ofensiva finala. Prenguèt Uruk (-1802), Al-Damiq (-1799), Dunnum (-1795) e assetgèt Isin. Maugrat una intervencion de Babilònia, la vila tombèt en -1794 o -1793[1].
Annexions ai reiaumes de Larsa puei de Babilònia e abandon de la vila
Après la conquista de -1794/93, Isin foguèt annexada au reiaume de Larsa. Pasmens, aqueu reiaume foguèt destruch a son torn per Babilònia en -1763. Isin foguèt adonc annexada per lo rèi Hammurabi. Puei, après la revòuta de Larsa de -1741 a -1736, Isin foguèt abandonada coma abòrd de vilas dau sud de Mesopotàmia[1].
La segonda dinastia d'Isin
La vila foguèt rebastida e unei construccions importantas apareguèron pendent lei rèines de Kassits Kadashman-Enlil e Kurigalzu II. En -1155, après la tombada de la dinastia kassita de Babilònia, Isin venguèt lo centre de la resisténcia còntra l'Elam amb la fondacion d'una dinastia poderosa. Aquela dinastia prenguèt Babilònia e i transferiguèt la capitala. Mai en -1027, la dinastia dispareguèt e la region conoguèt de trébols[1].
Fin de la vila
Isin foguèt un centre provinciau pendent lei reiaumes de Babilònia seguents o leis empèris assirian e aquemenida avans d'èsser abandonada.
Lista dei rèis d'Isin
Premiera dinastia[2].
- Ishbi-Erra : vèrs -2017/-1985.
- Shu-ilishu : vèrs -1984/-1975.
- Iddin-Dagan : vèrs -1974/-1954.
- Ishme-Dagan : vèrs -1953/-1935.
- Lipit-Ishtar : vèrs -1934/-1924.
- Ur-Ninurta : vèrs -1923/-1896.
- Bur-Sin : vèrs -1895/-1874.
- Lipit-Enlil : vèrs -1873/-1869.
- Erra-imitti : vèrs -1868/-1861.
- Enlil-bâni : vèrs -1860/-1837.
- Zambiya : començament vèrs -1836.
- Iter-pisha : datas desconegudas.
- Ur-Dukuga : fin vèrs -1828.
- Sin-magir : vèrs -1827/-1817.
- Damiq-ilishu : vèrs -1816/-1794.
- Vèrs -1154/-1141 : Marduk-kabit-ahheshu
- Vèrs -1140/-1133 : Itti-Marduk-balatu
- Vèrs -1132/-1127 : Ninurta-nãdin-šumi que transferiguèt la capitala en Babilònia.
- Vèrs -1126/-1105 : Nabucodonosòr Ièr
- Vèrs -1104/-1101 : Enlil-nãdin-apli Ier
- Vèrs -1100/-1083 : Marduk-nãdin-ahhê
- Vèrs -1082/-1070 : Marduk-sãpik-zêri
- Vèrs -1069/-1048 : Adad-apla-iddina
- Vèrs -1047 : Marduk-ahhê-erîba
- Vèrs -1046/-1035 : Marduk-zêr-...
- Vèrs -1034/-1027 : Nabû-sum-libur
Liames intèrnes
Bibliografia
Nòtas e referéncias
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 et 1,5 Luc Bachelot, Francis Joannès, Cécile Michel, Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne, Laffont (2001).
- ↑ Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne, Sous la direction de Francis Joannès, Editions Robert Laffont (2001), p. 419.
- ↑ Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne, Sous la direction de Francis Joannès, Editions Robert Laffont (2001), p. 118
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.