DOKUMEN123.COM

Friolan
	furlan — lenghe furlane
Locutors	600.000
Classificacion lingüistica
	Lengas indoeuropèas Lengas italicas Lengas romanicas Lengas retoromanicas Friolan; ; ; ;
Estatut oficial
Oficial de	Friol-Venècia Júlia (lenga sos tutela)
Acadèmia	Osservatori Regjonâl de Lenghe e de Culture Furlanis
Estatut de conservacion
	Atudat; EXExtinct (Atudat) Menaçat; CRCritically endangered (En dangièr critic) SESeverely endangered (En dangièr sevèr) DEDevinitely endangered (En dangièr definitiu) VUVulnerable (Vulnerable) Segur; NENot Endangered (Non en dangièr) ICHEL Red Book: Definitely Endangered Classada coma lenga menaçada (DE) per l''Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond
Còdis lingüistics
ISO 639-2	fur
ISO 639-3	fur
Ethnologue	fur
Glottolog	friu1240
Linguasphere	51-AAA-m
UNESCO	353
IETF	fur
Endangered	3400
	Mòstra Article primièr de la Declaracion dels Dreches de l'òme en friolan:; ; Ducj i oms a nassin libars e compagns sicu dignitât e derits. A àn sintiment e cussience e scugne che a si cjatin un cun chel altri sicu fradis.
Mapa
	Friolan coexistís amb una autra lenga (bavarés, venèt, eslovèn); Desparegut; Friolan; Influéncia del friolan sul ladin;

Lo friolan o friolés^[1] (autonim: furlan [furˈlãn] ^ⓘ) es una lenga romanica de la familha indoeuropèa. Se parla dins la region istorica de Friol (en friolan Friûl), que coïncidís aperaquí amb a la region administrativa de Friol-Venècia Júlia (vèrs las vilas d'Udine, Pordenone e Gorizia).

Amb lo ladin e lo romanch, es classat dins lo grop retoromanic.

Un poèta conegut es lo cineasta Pieri Pauli Pasolini, qu’una causida de sos poèmas foguèt traducha en occitan per Pèire Bèc.^[2]

Bibliografia

Paola Benincà, Laura Vanelli, Linguistica friulana, Unipress, Padova, 2005.
Franc Fari (ed.), Manuâl di lenghistiche furlane, Forum, Udine, 2005.
Giuseppe Francescato, Dialettologia friulana, Società Filologica Friulana, Udine,1966.
Giovanni Frau, I dialetti del Friuli, Società Filologica Friulana, Udine, 1984.
Sabine Heinemann, Studi di linguistica friulana, Società Filologica Friulana, Udine, 2007.
Carla Marcato, Friuli-Venezia Giulia, Laterza, Roma - Bari, 2001.
Piera Rizzolati, Elementi di linguistica friulana, Società Filologica Friulana, Udine, 1981.
Paolo Roseano, La pronuncia del friulano standard: proposte, problemi, prospettive, Ce Fastu?, LXXXVI (2010), n. 1, p. 7-34.
Paolo Roseano, Suddivisione dialettale del friulano. In: S. Heinemann, L. Melchior (eds.), Manuale di linguistica friulana. De Gruyter Mouton, Berlin, 2015, pp. 155-186.
Federico Vicario (ed.), Lezioni di lingua e cultura friulana, Società Filologica Friulana, Udine, 2005.
Federico Vicario, Lezioni di linguistica friulana, Forum, Udine, 2005.

↑ Toscano, Reinat. Diccionari de lenga d'òc d’après lo parlar niçard. Auba Novèla.
↑ Pier Paolo Pasolini, La nòva joventut: poe͏̈sias friolanas (1941-1974) causidas e reviradas per Pèire Bec. Tolosa: Institut d'Estudis Occitans, 1987.