Un fossil (del latin fossilis, "tirat de la tèrra" ) es la traça mai o mens mineralizada d'un ancian organisme vivent o de son activitat passada, o ben son simple molatge, conservats dins una ròca sedimentària. Se pòt agir de restes del quite organisme (ossaments, dents, fuèlhas, micèli, biofilm etc) o d'emprentas daissadas per el (clavas, de pèl o d’autres teguments), de molatges extèrnes naturals (dins d’ambre, per exemple), de tutas, d'estromatolits, de coprolits etc Los fossils son principalament estudiats dins l'encastre de la paleontologia, mas tanben en geologia, preïstòria umana e arqueologia.

Seguent las espècias e los periòdes, los fossils pòdon èsser de diferentas qualitats e mai o mens abondants. Comparativament al nombre dels èssers vivents mòrts, lo processus de fossilizacion es escàs, las condicions de la fossilizacion essent rarament reünidas. D'aqueste fach, les testimònis que pòrtan los fossils sus mai de tres miliards d'annadas d'evolucion de la vida sus Tèrra son lacunaris, levat cas exceptional (fossilizacion integrala d'un perimètre e d'una biocenòsi dins de coladas sedimentàrias sosmarinas o volcanicas piroclasticas, per exemple). Fins ara, qualques desenas de milièrs d'espècias de fossils son estadas identificadas, en sabent qu'una espècia de fossil correspond pas forçadeament al fenotipe d'une espècia biologica desapareguda, mas pòt èsser qu'un juvenil, una varietat, una forma larvària, una exuvia, un uòu o una traça de deplaçament d'una meteissa espècia viventa (veire « tipe »).

La fossilizacion pòt èstre mai o mens complèta segon las circonstancias (par exemple, l'anoxia e la non-turbiditat d'un sediment son de factors que favorizan la fossilizacion de las partidas mòlas) ; si la ròca contenenta es metamorfizada, los fossils lo seràn tanben. Los restes d'èssers vivents enrobats dins d'ambre, momificats dins de bitum o ben congelats dins lo pergelisòl son pas vertadièrament de fossils, perque son pas mineralizats, mas i son assimilats dins lo lengatge corrent.

• (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Fossile ».