Katil sofa (Jawi: ‏کاتيل سوفا‎‎) ialah sejenis perabot pelbagai fungsi yang biasanya terdiri daripada sofa yang, di bawah kusyen tempat duduknya, menyembunyikan rangka logam dan tilam nipis yang boleh dilipat atau dibuka untuk dijadikan katil. Sebuah futon gaya Barat pula adalah berbeza daripada katil sofa, walaupun katil sofa yang menggunakan tilam futon juga biasa ditemui.

Leonard C. Bailey memfailkan paten bagi "katil lipat" pertama pada 18 Julai 1899. Rangka katil logam tersebut boleh dilipat, dan tilam yang dibengkokkan boleh ditutup untuk digunakan apabila diperlukan. Kemudian, ia dikenali sebagai "hide-a-bed".

Rudolf Coopersmith memfailkan paten bagi katil Davenport pada tahun 1905. Antara tahun 1905 hingga 1947, Coopersmith memfailkan lebih daripada 30 paten bagi komponen mekanikal katil sofa, tilam, dan jentera pembuatan tilam. Pada tahun 1925, beliau memperoleh paten bagi katil sofa, yang menjadi pendahulu kepada sofa tarik keluar moden.

William Lawrence Murphy memperoleh paten untuk menghasilkan "katil In-A-Dor", yang kini dikenali sebagai "katil Murphy". Katil ini dicirikan oleh reka bentuk penjimatan ruang yang boleh dilipat ke dalam almari dinding.

Pada tahun 1931, Bernard Castro menghasilkan dan menjual "Castro convertible" dengan menggunakan $400 daripada simpanannya. Reka bentuk Castro merupakan evolusi kepada kebanyakan katil sofa yang dijual pada masa kini.

Selepas meniru reka bentuk asal Jepun, futon mula muncul di Amerika Syarikat sekitar tahun 1980. William Brouwer membangunkan gaya rangka sofa boleh tukar pertama di Amerika Syarikat.

Istilah "katil gelongsor" boleh merujuk kepada katil sofa yang boleh digerakkan ke dinding untuk membentuk sofa, dengan tilam yang berengsel untuk menjadi permukaan tempat duduk dan sokongan belakang. Sokongan rangka katil ialah rangka teleskopik yang membolehkan platform katil disorokkan di bawah kusyen tempat duduk. Versi awal katil gelongsor dicipta oleh Manning Lane, Warren J. Hauck dan Roy O. Sweeney dari Cincinnati, Ohio. Paten bagi katil sofa boleh tanggal dengan tilam berengsel difailkan pada 5 September 1978, dan dikeluarkan pada 27 Mei 1980.^[1][2]

Sebuah kerusi tidur, katil kerusi berlengan atau katil kerusi boleh berbeza daripada sofa katil atau futon kerana ia direka untuk lebar seorang sahaja, yang menyebabkan ia kadangkala dirujuk sebagai kerusi sofa katil tunggal. Sesetengah kerusi tidur ialah perabot pelbagai fungsi yang juga boleh berfungsi sebagai kerusi malas atau kerusi sandar apabila berada dalam kedudukan tegak.

• Katil dua tingkat
• Katil Murphy
• Katil kem