La merkeno (hispane merkén aŭ merquén; mapuĉe mezkeñ [meʐˈkeɲ] aŭ merkeñ [meɻˈkeɲ]) estas fumita kapsiketo (hispane ají) uzata kiel spicaĵo kiu estas ofte kombinita kun aliaj ingrediencoj. La merkeno estas tradicia spicaĵo ĉe la mapuĉa kuirarto, en Ĉilio.^[1]

La baza ingredienco de la merkeno estas la fumita pipro nomata hispane «cacho de cabra» (kaprero, Capsicum annuum var. Longum), tio estas, sekigita, fumita, ruĝa pipro al kiu foje oni aldonas rostitajn koriandrajn semojn kaj salon.^[1] La pipro estas sekigita nature sub la suno, kaj poste estas fumita super ligna fajrego. Ili estas tiam pendigitaj por ke ili sekiĝu; poste la spicaĵo estas muelata. Post kiam oni disigas ĝin kiel polvo aŭ etaj eroj, la pipro estas ofte miksita kun salo kaj rostita kune kun koriandraj semoj.^[1] En la komerco, la merkena pipro kun nur aldono de salo estas konata kiel «natura merkeno» (merkén natural), dum «speciala merkeno» (merkén especial) eĉ enhavas koriandrajn semojn. La ingrediencoj de la speciala merkeno estas 70% kapsiketoj, 20% salo, kaj 10% koriandraj semoj.^[1]

La merkeno devenas precipe de la kuirarto de la mapuĉoj de la Araŭkania regiono de Ĉilio, sed estas ankaŭ uzita en la ĉilia kuirarto por anstataŭi freŝajn kapsikojn. Ekde la komenco de la 21-a jarcento, la merkeno altiris la atenton de profesiaj ĉefkuiristoj, kaj startis trovi internacian merkaton, havante, samtempe, vastan uzon en ĉilia kuirarto.^[1]

La merkeno estas plej ofte uzita kiel spicaĵo:

• Por sezonaj pladoj kiel, ekzemple, lentoj, oraj terpomoj kaj legomoj sautéed
• En receptoj kun tinuso, ŝafido, porkaĵo aŭ anaso
• Kun manĝaĵoj de maro, inkluzivante krabon
• En la cebiĉo
• Aldono al bovina aŭ kaprina fromaĝo
• Aldono al arakidoj aŭ salaj olivoj

• En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el vikipedia artikolo Merkén angle.