Gilo

Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri planlingvo. Por informoj pri la similnoma natura lingvo, vidu la artikolon gila lingvo.

Gilo estas planlingvo kreita de Alan GILES en 1997 kaj disvastigata per multaj retpaĝoj en interreto. Ĝi iomete similas al Volapuko kvankam ne estas familiaj ligoj inter ili.

Gramatiko

Alfabeto

Gilo uzas propran artefaritan alfabeton, ĉar en latina alfabeto estus 7 valoroj por litero "a", 10 valoroj al litero "o" ktp. Ŝajne la aŭtoro konas nur la konfuzan anglan skribmanieron.

Morfologio

Kvankam ĝia vortprovizo estas bazita en la angla lingvo (la aŭtoro diris, tuterare, ke tiu estas la unua planlingva projekto kiu uzas la angla vortprovizo kiel bazo), la radikoj estas mallongitaj. Multsilabaj anglaj radikoj estas mallongitaj, kiel en Volapuko.

Gilo ne havas artikolojn.

La pluralon de substantivoj oni faras per -i: buk/buki (libro/libroj).

La verboj havas 21 modojn kaj 6 tempojn en 2 voĉoj, similete al Volapuko.

Adjektivoj kaj adverboj finas per -a.

Gilo havas artefaritajn korelativojn simile al Esperanto. Demandaj pronomoj komencas ĉiam per k-: k = kio; kpe = kiu; kki = kia, ktp. Demonstrativoj komencas per c-: cepe = tiu, ktp. Negativoj komencas per za-: zape = neniu, ktp. Ĉiuvortoj komencas per al: alpe = ĉiu, ktp. Nedefinaj vortoj komencas per en-: enpe = iu, ktp. Krom tiuj estas ankaŭ kelkvortoj komencitaj per ic-: icpe = kelkaj homoj; icfi = kelkaj aferoj; ktp.

Personaj pronomoj estas: me (mi), yu (ci), il (li), el (ŝi), ul (ri), ol (ĝi), mi (ekskluziva ni), wi (inkluziva ni), yi (vi), ili (vira ili), eli (ina ili), uli (ria ili), oli (ĝia ili), li (simpla ili), su (singulara si), sui (plurala si).

Sintakso

La baza vortordo estas S-V-O (subjekto, verbo, objekto).

Ekzemplo

Babela turo (Genezo 11: 1-9):

Citaĵo
„ 1-We al erf voz an po. 2-We xefi hãpoz, amte uli joz u ist, uli findoz plin e nax Xinar we uli xoz de. 3- We pe poz u pe, "Ask, wi makuz briki we baikuz fi". We uli voz briki søb ston we kle søb mort. 4- We uli poz, "Ask, wi bilduz vilem we hetbildo ovfi top hetuz u hev, pør namiz wi ginstas wi ubxauz osnax ros sur erfa".
5- Opre God pujoz siz vilem we hetbildo fi pe ozbildoz. 6- God poz "If, biz pei aga, piez po ama, uli ezgidioz ce, øka zafi fi uli wixuz buz oppos ad uli." 7-Lepujez wi we fŭuz po ov uli pør uli netejuz icsu. 8- Øka God xaoz uli o de ros sur erfa we uli sesbildoz vilem. 9- Fi bez re ol adnamoz Babel, re de God fŭoz po ov al erf. O de God xaoz uli ros sur al erfa. ”

Eksteraj ligiloj

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.