Azukio

Kiel legi la taksonomionVikipedio:Kiel legi la taksonomion
Kiel legi la taksonomion
azukio
Vigna angularis
Vigna angularis
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: Dukotiledonoj Magnoliopsida
Ordo: Fabaloj Fabales
Familio: Fabacoj Fabaceae
Subfamilio: Faboideoj Faboideae
Tribo: Fabeoj Fabeae
Genro: Vigno Vigna
Vigna angularis
(Willd.) Ohwi Jisaburo & Ohashi Hiro, 1969
Aliaj Vikimediaj projektoj
Sistematiko en Vikispecioj
Komunejo pri azukio
v • d • r

Azukio[1] (latine Vigna angularis, sinonimo Azukia angularis; japane 小豆 (あずき), azuki) estas unujara planto, specio de vigno el Azio, tre kultivata en orienta Azio jam de la antikveco por ruĝaj semoj manĝataj kiel fazeoloj kaj el kiu en Japanio oni faras annon. Ĝi estas unu el la plej multe konsumataj ruĝaj faboj.

Nomo

La nomo adzuki/aduki estas transliterumo de la japana アヅキ (historie literumita), dum azuki respegulas la modernan elparolon アズキ.

La japana lingvo ankaŭ uzas la ĉinan pruntvorton shōzu (小豆), signifanta "malgrandan fabon" (kontraŭ "grandan fabon" 大豆, daizu, la sojfabo). Ofte oni skribas 小豆 per kanji sed elparolas ĝin azuki. En Ĉinio, xiǎodòu (小豆) estas uzata en botaniko, dum en ĉiutaga lingvo oni preferas hongdou (红豆; 紅豆) aŭ chidou (赤豆), ambaŭ signifantaj "ruĝan fabon" pro la kutime ruĝaj kultivaroj.

Historio

Sciencistoj konjektas, ke ĝi devenas de Vigna angularis nipponensis,[2][3] kiu ekzistis en Japanio, Koreio, Ĉinio, Nepalo kaj Butano.[4] Speciiĝo inter Vigna angularis nipponensis kaj Vigna angularis angularis verŝajne okazis antaŭ 50,000 jaroj.[5]

Deserto el dolĉa azukio.

Vidu ankaŭ

Referencoj

  1. ↑ PIV.
  2. ↑ (2015) “Genome sequencing of adzuki bean (Vigna angularis) provides insight into high starch and low fat accumulation and domestication”, Proceedings of the National Academy of Sciences 112 (43), p. 13213–13218. doi:10.1073/pnas.1420949112. 
  3. ↑ (1992) “Wild and Weed Azuki Beans in Japan”, Economic Botany 46 (4), p. 384–394. doi:10.1007/bf02866509. 
  4. ↑ (2008) “The Genetics of Domestication of the Azuki Bean (Vigna angularis)”, Genetics Society of America 178 (2), p. 1013–1036. doi:10.1534/genetics.107.078451. 
  5. ↑ (2015) “Draft sequence of adzuki bean, Vigna angularis”, Scientific Reports 5 (8069), p. 8069. doi:10.1038/srep08069. 

Eksteraj ligiloj

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.