Andrea BERTOLETTI, alternative familinome Bertoleto kaj Bertoletto (naskiĝinta ĉ. 1540 je Verna, mortinta en 1596 je Salcburgo^[1]) estis itala arĥitekto imperiestra respektive princĉefepiskopkortega (de 1591) en Salcburgo (sub Wolf Dietrich von Raitenau). Lia frato estis la arĥitekto Giovanni Bertoletti^[2]. De 1578 li aktivis sur la teritorio de la princĉefepiskoplando Salcburgo.

• Kastelo Weinburg je Sankt Veit (Stirio): inter 1576-1587 laŭ komisio de arkiduko Karlo de Interna Aŭstrio, la patro de imperiestro Ferdinando la 2-a; alikonstruo je renesanckastelo

• Kastelo Cmurek je Šentilj (Regiono Podravska, Slovenujo): Georgo de Stubenberg transprenis en 1587 la kastelon, unu el la rezidejoj, kaj petis de Bertoleti renovigila romanikan loĝan salonaron eoste kja la sudeostan alon kaj alkonstrui duetaĝan arkadan promenejon (fino de la laboroj en 1627)^[3]

La ĉefkonstruisto Johann Baptist Ninguarda^[4] estis maldungigita en 1591. Demandite de la ĉefepiskopo mem, la registara vikario je Leibnitz, Hans Jakob von Kuenburg, rekomendis la pian katolikon kaj taŭgan fakulon Bertoletti. Atestis tion la jam faritaj laboroj de Bertoletti en Suda Stirio. Sekve fariĝis Bertoletti kortega arĥitekto.^[5]

• Nova Rezidejo je Salcburgo

Repreniĝis la interrompitaj laboroj ĉe la flanka ejo de la Nova Rezidejo. Dietrich mendis transirejon tra la tombejaj arkadoj ĝis la episkopa korto.^[6]

• Sebastiana Tombejo

De 1594 estiĝu la Sebastiana Tombejo, kum princa maŭzoleo centre. Bertoletti kreis tipan italan renesencaĵon laŭ la tipo campo santo. 84 volbitaj pilastraj arkadoj ĉirkaŭas je ĉiuj kvar falnoj kvadratan placon. La tombo de Bertoletti mem troviĝas surtombeje. La Gabrielan Kapelon maŭzolean finfaris lia posntanto Elia Castello ĝis 1602.

• Pilgrima Mario-kirko je Dürrnberg

La novkonstruo de la pilgrimpreĝejo Ĉielenpreno de Mario apud Hallein ekis en 1594 laŭ planoj de Bertoletti. Finiĝo estis ne antaŭ 1612.^[7][8]

• Kirko je Mülln

La malnova paroĥa preĝejo Ĉieliro de Mario je Mülln de 1460 estis pli kaj pli kaduka. Laŭ planoj de Bertolotti ĝi renovigĝis kaj transdoniĝis al la aŭgustenanoj venigitaj el Munkeno.^[9]

• Kurt Woisetschläger, Peter Krenn: Tade Dionisio, Baumeister. Ĉe: Dehio-Handbuch. Die Kunstdenkmäler Österreichs. Steiermark Verlag Anton Schroll & Co, Wien 1982, ISBN 3-85028-439-5, p. 605.
• Die Kunstdenkmäler Österreichs. Dehio Salzburg. Wien 1986, p. 619
• Bertoleto, Andrea:^[10]
• Franco Cavarocchi: Künstler aus dem Valle Intelvi in Salzburg und Österreich. Ĉe: Mitteilungen der Gesellschaft für Salzburger Landeskunde. Jarkolekto 119, 1979 (PDF).
• Rochus Kohlbach: Steirische Baumeister: tausendundein Werkmann. Grazer Domverlag 1961.
• Georg W. Seunig, Die städtebauliche Entwicklung der Stadt Salzburg unter Fürsterzbischof Wolf Dietrich von Raitenau (1587–1612), Disertacio, Zürich 1981, p. 203–206, 225.

1. ↑ Ursula Stevens: Bertoletti Andrea. 2017.[1]
2. ↑ Bertoletto, Hans, Artisti Italiani in Austria.
3. ↑ Burg Obermureck.[2]
4. ↑ Salzburger Künstler LexikonJohann Baptist Ninguarda
5. ↑ [3]
6. ↑ Walter Schlegel, Baumaßnahmen des Fürsterzbischofs Wolf Dietrich von Raitenau. Ĉe ÖZKD LXIII. Die Salzburger Residenz (1587–1727). Vision und Realität. 2009 kajero 1/2, p. 27–30 kaj 51[4]
7. ↑ Saur. Allgemeines Künstler-Lexikon (Künstlerlexikon). Volumo 10, 1995, p. 117
8. ↑ Johannes Neuhardt, Wallfahrtskirche Hallein Dürrnberg.[5]
9. ↑ Salzburger Künstler Lexikon Andrea Bertoleto
10. ↑ Andrea Bertoleto ĉe la regiona SalzburgWiki