Ο Intel 4004 ήταν ο πρώτος ολοκληρωμένος μικροεπεξεργαστής 4-bit, «όλα σε ένα», μαζικής παραγωγής και κυκλοφόρησε το 1971 από την εταιρεία Intel.^[1] Η φράση «όλα σε ένα» σημαίνει ότι σε ένα ολοκληρωμένο κύκλωμα περιλαμβάνονταν το ρολόι χρονισμού, η εσωτερική μνήμη με τη μορφή καταχωρητών (registers) και η μονάδα αριθμητικών υπολογισμών (ALU). Ήταν το πρώτο προϊόν εταιρείας Intel που σχεδιάστηκε και κατασκευάσθηκε για χρήση σε επιτραπέζιες αριθμομηχανές όπως η αριθμομηχανή 141 PF της Busicom, ενώ δικαιολογούσε πλήρως την έννοια του ολοκληρωμένου κυκλώματος ενσωματώνοντας 2.300 τρανζίστορ. ^[2]

Οι σχεδιαστές του μικροεπεξεργαστή ήταν οι Federico Faggin και Ted Hoff από την Intel και ο Masatoshi Shima από την Busicom. Ο 4004 είχε στην κεραμική του βάση 16 ακροδέκτες (pin) επικοινωνίας και συνδεσιμότητας με άλλα κυκλώματα. Ο τυπικός διάδοχός του ήταν ο 4040, μια βελτιωμένη έκδοση του 4004, εντούτοις ο ουσιαστικός διάδοχος ήταν ο 8008, ο οποίος επισκίασε και τους δύο ως ο πρώτος πραγματικός μικροεπεξεργαστής 8-bit. Η παραγωγή του 4004 και του 4040 σταμάτησε το 1981.^[3]

• Είχε κεραμική (D4004) ή πλαστική βάση (P4004) τύπου DIP (Dual in-line package) και κατασκευαζόταν στις Φιλιππίνες.
• Ο χρονισμός λειτουργίας ήταν στα 740 Khz περίπου 3.000 φορές μικρότερος από έναν σημερινό επεξεργαστή που είναι γύρω στα 2 Ghz.
• Δυνατότητα διευθυνσιοδότησης στα 12 bits (δίαυλος διευθύνσεων, address bus), δηλαδή διαχειριζόταν 2¹² bytes μνήμης, ήτοι 4096 bytes.
• Η εσωτερική λειτουργία υποστήριζε 8 bits εύρος εσωτερικών εντολών και δεδομένων (set instructions).
• Με τα εξωτερικά κυκλώματα επικοινωνούσε με 4 bits (data bus).
• Είχε 16 καταχωρητές των 4 bits.
• Το σύνολο εντολών περιείχε 46 εντολές εκ των οποίων οι 41 είχαν 8 bits εύρος και οι πέντε 16 bits εύρος.
• Εκτελούσε 92.000 εντολές το δευτερόλεπτο.

Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα    Intel 4004

• [1], πληροφορίες για τους πρώτους επεξεργαστές της Intel. (Αγγλικά)
• Intel's First Microprocessor—the Intel 4004: Intel Museum (Intel Corporate Archives) entry(Αγγλικά)
• The Intel 4004: A testimonial from Federico Faggin, designer of the 4004 and developer of its enabling technology(Αγγλικά)
• The New Methodology for Random Logic Design Used in the 4004 and in All the Early Intel Microprocessors(Αγγλικά)
• Interview with Masatoshi Shima(Αγγλικά)
• MCS-4 Micro Computer Set Data Sheet (12 pp)(Αγγλικά)
• Intel 4004 schematics at the unofficial 4004 website, and a simulator in Java(Αγγλικά)
• The Crucial Role of Silicon Design in the Invention of the Microprocessor(Αγγλικά)
• High resolution light microscope pictures of an Intel 4004 die together with a basic explanation of CMOS logic Αρχειοθετήθηκε 2011-07-23 στο Wayback Machine.(Αγγλικά)
• Intel 4004 Assembler and Disassembler: Simple programming tools for Intel 4004 in Javascript(Αγγλικά)
• Datasheet Intel 4004(Αγγλικά)
• Datasheet Intel MCS-4(Αγγλικά)