Kompas

Jednostavni džepni kompas

Kompas ili Busola je navigacioni instrument koji služi za pronalaženje smjerova na Zemlji.

Izgled kompasa

Kompas se sastoji od namagnetisanog pokazivača smjera, koji je učvršćen na podlogu, ali na takav način da mu je omogućeno da se slobodno okreće oko svoje osi. Podloga na sebi obično ima iscrtanu ružu kompasa, sliku koja pokazuje osnovne i sporedne strane svijeta. Kompas radi zahvaljujući prirodnoj namagnetisanosti Zemlje. Sjeverni pol namagnetisanog pokazivača se usmjerava prema sjevernom polu Zemlje.

Historija

Historija postanka kompasa je prilično diskutabilna. Svi se slažu da se kompas prvi puta pojavio u Kini, u 11.vijeku. Kinezi su ga pravili u obliku namagnetisane igle potopljene u čašu vode.[1] U modernom obliku, kompas se pojavio u Evropi u 13. vijeku.[2]

Sudbina kompasa nakon njegovog prvog pojavljivanja u Kini je predmet rasprava i debata. Uglavnom postoje sljedeća tri stava:

  • Kompas je iz Kine putevima svile stigao do bliskog istoka, pa onda u Evropu.
  • Kompas je stigao direktnim putem iz Kine u Evropu, a onda je kasnije iz Evrope došao do bliskog istoka.
  • Nezavisna inovacija kompasa u Evropi, a onda njegov put ka Bliskom istoku.

Posljednje dvije su podržane time što se ranije spominjao kompas u evropskim radovima nego u arapskim. Prvi evropski spomen je bio u Alexander Neckamovoj knjizi De naturis rerum, vjerovatno napisanoj u Parizu 1190te.[3]

U arapskom svijetu, najranije reference dolaze iz The Book of the Merchants' Treasure, napisane od strane Baylak al-Kibjakija u Kairu oko 1282.[4] Pošto autor opisuje svjedočanstvo korištenja kompasa na plovidbi nekih četrdeset godina ranije, neki naučnici uzimaju ovo kao prvo pojavljivanje. Također postoje i neke malo ranije reference, iz 1232. koje opisuju željezni kompas nalik na ribu u Perzijskim pripovjetkama.[5]

Također pogledajte

Reference

  1. ^ Barbara M. Kreutz, "Mediterranean Contributions to the Medieval Mariner's Compass," Technology and Culture, Vol. 14, No. 3. (Jul., 1973), p.373
  2. ^ Frederic C. Lane, "The Economic Meaning of the Invention of the Compass," The American Historical Review, Vol. 68, No. 3. (Apr., 1963), p.615ff.
  3. ^ Barbara M. Kreutz, "Mediterranean Contributions to the Medieval Mariner's Compass," Technology and Culture, Vol. 14, No. 3. (Jul., 1973), p.368
  4. ^ Barbara M. Kreutz, "Mediterranean Contributions to the Medieval Mariner's Compass," Technology and Culture, Vol. 14, No. 3. (Jul., 1973), p.369
  5. ^ Barbara M. Kreutz, “Mediterranean Contributions to the Medieval Mariner's Compass,” Technology and Culture, Vol. 14, No. 3. (Jul., 1973), p.370


Commons logo
Commons logo
Commons ima datoteke na temu: Kompas

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.