Ovaj članak ili neki od njegovih odlomaka nije dovoljno potkrijepljen izvorima (literatura, veb-sajtovi ili drugi izvori). Ako se pravilno ne potkrijepe pouzdanim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti izbrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Komini (lat. Municipium S) je lokalitet koji je bio rimski grad u doba Antike u unutrašnjosti Dalmacije.

Podignut je na tersi iznad leve obale Vezišnice, danas Komini kod Pljevalja. Postao je municipijum sredinom 2. vijeka. Ahreološkim istraživanjima između 1967. i 1975. rukovodili su Dragoslav Srejović, Aleksandrina Cermanović Kuzmanović i Č. Marković.

Naziv ovog antičkog mjesta je nepoznat. Zna se samo prvo slovo imena, pošto se ono kao skraćenica nalazi na nadgrobnim pločama, otud je nazvan „Municipijum S“.

Smatra se da je Municipijum S bio jedno od najznačajnijih municipalnih (općinskih) naselja u unutrašnjosti provincije Dalmacije, u čiji su sastav ulazile sve ilirske oblasti.

Nalazeći se na važnoj saobraćajnici kojom su se kretale rimske legije od Salone (Solin) prema unutrašnjosti, Municipijum S imao je važan strateški i ekonomski značaj. Bio je centar velike vojno-administrativne oblasti.

Otkrivene su i istražene dvije nekropole na ovom području.

Prva je bila na Belom bregu (nekropola I), a druga na zaravni prema Vezišnici (nekropola II). Na nekropoli I otkriveno je 385 grobova spaljenih pokojnika iz I i II vijeka. Sahranjivanje na nekropoli II objavljeno je od II do sredine IV vijeka.

Istraženo je 287 grobova duž aleje duge 130 metara, sa osam porodičnih grobnica i 15 pojedinačnih grobova sa nadgrobnim spomenicima. Netaknute su dvije grobnice, koje pripadaju Aureliji Maksimini i Pakoniji Montani. Građene su po uzoru na akvilejske porodične grobnice. Na periferiji nekropole II nalazili su se grobovi inhumiranih pokojnika, od kojih su neki sahranjeni sa konjima.

Pretpostavlja se da su to grobovi pripadnika nekog Barbarskog plemena (možda Sarmata), koji su u drugoj polovini IV vijeka kao rimski najamnici naseljeni u provinciji Dalmaciji.

Otkriven je i grob sa sarkofagom. Pokojnik je bio inhumiran.

Otkriven je veliki broj posuda, uglavnom od stakla. Jedinstveni nalaz pretstavlja staklena čaša s natpisom – dijatreta, za koju se pretpostavlja da je proizvod kelnskih radionica. Na osnovu natpisa zaključeno je da je na nekropoli II sahranjivano autohtono stanovništvno i doseljenici iz priobalnih gradova Dalmacije, posebno Rizinijuma.

• Crvena stijena (Crna Gora)
• Odmut (Crna Gora)

• Opština Pljevlja

• Aleksandrina Cermanović Kuzmanović, Komini, Velika arheološka nalazišta 3, Filozofski fakultet, Beograd, 1998.