Derma

Razlikovati: Koža.
Derma
Poprečni presjek ljudske kože
Poprečni presjek kože, pod mikroskopom
Detalji
PrekursorEktoderm
DioKoža
SistemPokrovni
Identifikatori
MeSHD020405
TA98A16.0.00.010
TA27047
THTH {{{2}}}.html HH3.12.00.1.03001 .{{{2}}}.{{{3}}}
FMA70323
Anatomska terminologija

Derma, dermis, korij ili potkoža jest sloj kože između epiderme (s kojim čini kutis) i potkožno tkivo, koje se prvenstveno sastoji od gustog nepravilnog vezivnog tkiva i ublažava potrese tijela od stresa i naprezanja. Podijeljena je u dva sloja, površinsko područje uz epidermu zvano papilsko područje i duboko deblje područje poznato kao retikularni (mrežasti) dermis.[1] Derma je čvrsto povezana s epidermom preko bazne membrane. Strukturne komponente dermisa su kolagen, elastična vlakna i ekstrafibrilski matriks.[2] Također sadrži mehanoreceptore koji pružaju osjećaj dodira i termoreceptore koji pružaju osjećaj toplote. Pored toga, tu se nalaze i dlakini folikuli, znojne žlijezde, lojne žlijezde (uljne žlezde), apokrine znojne žlezde, limfni sudovi, nervi i krvn sudovi. Ti krvni sudovi dopremaju hranu i uklanjaju otpad i dermnim i epidermnim ćelijama.

Struktura

Dermis se sastoji od tri glavna tipa ćelija:[3] fibroblasti, makrophagi i mastociti.

Osim ovih ćelija, dermis se sastoji i od matriksnih komponenata kao što je kolagen (koji pruža čvrstoću), elastin (koji pruža elastičnost) i ekstrafibrilski matriks, vanstanćelijska gelasta supstanca koja se uglavnom sastoji od glikozaminoglikana (najviše hijaluronana), proteoglikana i glikoproteina.

Slojevi

Ilustracijaslojeva i cirkulacije u dermisu

Papilska derma

Papilska derma i je najgornji sloj dermisa. Isprepliće se sa rete ridges epiderme i sastoji se od finih i labavo poredanih kolagenskih vlakana.[2] Papilski region sastoji se od rastresitog areolskog vezivnog tkiva. Imenovan je zbog svojih izbočina poput prstiju zvanih papile ili dermne papile, koje se protežu prema epidermi i sadrže ili terminalne mreže krvnih kapilara ili taktilne Meissnerova tjelašca.[4]

Dermne papile

Dermne ili potkožične papile
Papila šake, tretirana sirćetnom kiselinom. Uvećana 350 puta.

A. Bočni pogled na papilu šake.
a. Korteksni sloj.
b. Taktilno tijelo.
c. Mali nerv papile, sa neurolemom.
d. Njegova dva nervna vlakna vrte se u spiralnim zavojnicama oko taktilnog tijela.
e. Prividni završetak jednog od ovih vlakana.

B. Taktilna papila koja se vidi odozgo tako da pokazuje njen poprečni presjek.
a. Korteksni sloj.
b. Nervna vlakna.
c. Vanjski sloj taktilnog tijela, sa jedrima.
d. Prozirna unutrašnja supstanca.
Detalji
SistemPokrovni
Identifikatori
Latinski'Papillae dermis'
MeSHD020405
TA98A16.0.00.010
TA27047
THTH {{{2}}}.html HH3.12.00.1.03001 .{{{2}}}.{{{3}}}
FMA70323
Anatomska terminologija

Dermne papile (DP) su mali, bradavičasti nastavci (ili interdigitacije) dermisa u epidermi. Na površini kože u rukama i nogama izgledaju kao epidermni ili papilarni grebeni (kolokvijalno poznati kao otisak prsta.

Krvne žile u dermnim papilama hrane sve folikule dlake i donose hranljive sastojke i kisik u donje slojeve epidermnih ćelija. Obrasci grebena koje stvaraju na rukama i nogama djelimično su genetički određene osobine koje se razvijaju prije rođenja. Oni ostaju u značajnoj mjeri nepromijenjeni (osim u veličini) tokom cijelog života, te stoga određuju obrasce otisaka prstiju, čineći ih korisnima u određenim funkcijama lične identifikacije.[5]

Papile su dio gornjeg sloja dermisa, papilsog dermisa i grebeni koje čine uveliko povećavaju površinu između dermisa i epidermisa. Budući da je glavna funkcija dermisa da podržava epidermu, to uveliko povećava razmjenu kisika, hranjivih sastojaka i otpadnih tvari između ova dva sloja. Uz to, povećanje površine sprečava međusobno odvajanje dermnog i epidermnog sloja, jačanjem spoja između njih. S godinama papile imaju tendenciju da se spljošte i ponekad povećavaju brojnost.[6]

Kožne papile također imaju ključnu ulogu u formiranju, rastu i ciklusima dlake.[7]

U mukoznoj membrani, ekvivalentne strukture dermnih papila obično se nazivaju "papile vezivnog tkiva", koje se interdigiraju sa rete pegs površinskog epitela. Kožne papile su manje izražene na tankim dijelovima kože.

Mrežasti dermis

Retikularni dermis je donji sloj dermisa, koji se nalazi ispod papilskog, a sastoji se od gustog nepravilnog vezivnog tkiva koje sadrži gusto spakovana kolagenska vlakna. To je primarno mjesto dermnih elastičnih vlakana.[2]

Retikulska regija je obično mnogo deblja od gornjeg papilskog dermisa. Ime je dobila po gustoj koncentraciji kolagenih, elastičnih i retikularnih vlakana koja se provlače kroz njega. Ova proteinska vlakna daju dermisu svojstva čvrstoće, rastezljivosti i elastičnost. Unutar retikularne regije nalaze se korijeni dlaka, lojne žlijezde, znojne žlijezde, kožni receptori, nokti i krvni sudovi. Orijentacija kolagenih vlakana unutar retikularne derme stvara linije napetosti nazvane Langerove linije, koje su od izvjesne važnosti u hirurgiji i zacjeljivanju rana.[8]

Razvoj

Dermis se razvija neposredno ispod epidermisa. Razvija se iz mezenhima, embrionalnog vezivnog tkiva, koje je u slučaju dermisa trojakog porijekla u zavisnosti od regiona tijela. Mezenhim koji daje osnovu za razvoj dermisa potiče iz lateralnog mezoderma (za dermis ekstremiteta i abdominalnog zida), paraksijalnog mezoderma, odosno dermatoma koji predstavljaju njegov sastavni dio (za dermis leđa) i iz ćelija nervnog grebena (za dermis u području lica i vrata). U 3. mjesecu razvoja dermis obrazuje papile koje strše u epidermis. U ovim prstastim nastavcima mezenhima, a kasnije i adultnog vezivnog tkiva, pojavljuju se kapilari i nervni završeci. Razvoj dermisa prati i razvoj hipodermisa, u kojem se pojavljuju velike količine masnog tkiva. Diferencijacija dermisa u konačni oblik dešava se u drugom i trećem trimestru trudnoće. Na rođenju je dermis tanak i vremenom zadebljava. Prvi nabori kože nastaju u 12. sedmici razvoja. Specifični i genetski uslovljen "reljef kože" se formira do 5. mjeseca razvoja. Krvni sudovi prvo nastaju u hipodermisu, procesom angiogeneze iz subkutanog mezenhima u 4. sedmici razvoja. Grananjem ovih krvnih sudova nastaju krvni sudovi i njihovi spletovi u dermisu.[9][10]

Također pogledajte

Reference

  1. ^ James, William; Berger, Timothy; Elston, Dirk (2005). Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology (10th ed.). Saunders. Pages 1, 11–12. ISBN 0-7216-2921-0.
  2. ^ a b c Marks, James G; Miller, Jeffery (2006). Lookingbill and Marks' Principles of Dermatology (4th ed.). Elsevier Inc. Page 8–9. ISBN 1-4160-3185-5.
  3. ^ malvi (4. 3. 2011). "The Ageing Skin - Part 1 - Structure of Skin and Introduction - Articles". PharmaXChange.info. Arhivirano s originala, 20. 2. 2022. Pristupljeno 2. 2. 2021.
  4. ^ http://microvet.arizona.edu/Courses/vsc422/secure/VSC422AppledHistologyLabHandout.pdf[trajno mrtav link]
  5. ^ "Dermal papillae". Probert Encyclopaedia. Arhivirano s originala, 8. 6. 2011. Pristupljeno februar 2010. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
  6. ^ "Friction Skin". Ridges and Furrows. Pristupljeno februar 2010. Provjerite vrijednost datuma u parametru: |access-date= (pomoć)
  7. ^ Lin, Chang-min; et al. (oktobar 2008). "Microencapsulated human hair dermal papilla cells: a substitute for dermal papilla?". Archives of Dermatological Research. Springer. 300 (9): 531–535. doi:10.1007/s00403-008-0852-3. PMID 18418617.
  8. ^ Ross M, Pawlina W (2011). Histology: A Text and Atlas (6th izd.). Lippincott Williams & Wilkins. str. 498. ISBN 978-0-7817-7200-6.
  9. ^ Schoenwolf, Gary C.; Larsen, William J., ured. (2009). Larsen's human embryology (4th ed., Thoroughly rev. and updated izd.). Philadelphia: Churchill Livingstone/Elsevier. ISBN 978-0-443-06811-9.
  10. ^ Sadler, T. W. (2024). Langman's medical embryology. Philadelphia: Wolters Kluwer. ISBN 978-1-9751-7997-7.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.