SPARQL (рэкурсіўны акронім ад англ.: SPARQL Protocol and RDF Query Language) — мова запытаў да дадзеных, прадстаўленая па мадэлі RDF, а таксама пратакол для перадачы гэтых запытаў і адказаў на іх. SPARQL з’яўляецца рэкамендацыяй кансорцыума W3C^[1] і адной з тэхналогій семантычнага павуціння^[2][3]. Прадастаўленне SPARQL-кропак доступу (англ.: SPARQL-endpoint) з’яўляецца рэкамендаванай практыкай пры публікацыі даных у сусветным павуцінні^[4].

• SPARQL 1.1 Overview (англ.) — Агляд мовы запытаў SPARQL
• SPARQL 1.1 Query Language (англ.) — Каманда мовы SPARQL для запыту даных
• SPARQL 1.1 Update (англ.) — Каманда мовы SPARQL для змены дадзеных
• SPARQL 1.1 Service Description (англ.) — Апісанне сервісу для выканання запытаў на мове SPARQL
• SPARQL 1.1 Federated Query (англ.) — Запыты на мове SPARQL да некалькіх крыніц дадзеных
• SPARQL 1.1 Query Results JSON Format (англ.)
• SPARQL 1.1 Query Results CSV and TSV Formats (англ.)
• SPARQL Query Results XML Format (Second Edition) (англ.)
• SPARQL 1.1 Entailment Regimes Recommendation (англ.)
• SPARQL 1.1 Protocol (англ.)
• SPARQL 1.1 Graph Store HTTP Protocol (англ.)

Як і ў SQL, SPARQL дэкларуе не толькі чытанне, але і маніпуляцыю данымі. Стандарт SPARQL Update апісвае каманды INSERT і DELETE для дадання і выдаленні трыплетаў у сховішча. Аднак, абедзве гэтыя каманды аперуюць той ці іншай выбаркай, так што аснова SPARQL — гэта каманда SELECT.

Агульная схема SPARQL-запыту SELECT выглядае так^[5]:

PREFIX 
# прэфіксныя аб’явы - служаць для ўказання скарачэнняў URI, 
# якія выкарыстоўваюцца ў запыце.
FROM ... 
# крыніцы запыту - вызначаюць якія RDF-графы запытваюцца.
SELECT ... 
# склад выніку - вызначае элементы даных, якія вяртаюцца.
WHERE {...} 
# шаблон запыту - вызначае, што запытваць з набору даных.
ORDER BY ... 
# мадыфікатары запыту - абмяжоўваюць, парадкуюць, пераўтвораць вынікі запыту.

SPARQL дазваляе карыстальнікам пісаць глабальна адназначныя запыты. Напрыклад, наступны запыт вяртае імёны і адрасы электроннай пошты кожнага чалавека ў свеце:

PREFIX foaf: <http://xmlns.com/foaf/0.1/>
SELECT ?name ?email
WHERE {
 ?person a foaf:Person.
 ?person foaf:name ?name.
 ?person foaf:mbox ?email.
}

Прыведзеныя параметры выкарыстоўваюцца для апісання чалавека, уключанага ў FOAF . Гэта ілюструе бачанне Семантычнага павуціння як адзінай вялізнай базы даных^[6]. Кожны ідэнтыфікатар у SPARQL, URI, глабальна адназначны, у адрозненне ад «email» ці «e-mail», якія звычайна выкарыстоўваюцца ў SQL.

Гэты запыт можа быць размеркаваны на некалькі канчатковых кропак SPARQL, розных кампутараў, і збор вынікаў ажыццяўляецца працэдурай, вядомай як федэратыўны пошук. .

Мова SPARQL вызначае чатыры розныя варыянты запытаў для розных мэт:

SELECT запыт

Здабывае неапрацаваныя значэнні з кропкі доступу SPARQL і вяртае вынікі ў фармаце табліцы.

CONSTRUCT запыт

Вымае інфармацыю з кропкі доступу SPARQL у фармаце RDF і пераўтварае вынікі да вызначанай формы.

ASK запыт

Фармуе запыт тыпу Ісціна/Хлусня.

DESCRIBE запыт

Атрымлівае апісанне RDF-рэсурсу. Рэалізацыя паводзін DESCRIBE-запытаў вызначаецца распрацоўшчыкам пункту доступу SPARQL.

Кожная з гэтых формаў запыту змяшчае блок WHERE для ўказання абмежаванняў, хаця ў выпадку запыту DESCRIBE гэты блок не з’яўляецца абавязковым.

Ніжэй прыведзена частка выкарыстоўваных ключавых слоў у SPARQL запытах, поўны пералік даступны ў афіцыйнай дакументацыі.

PREFIX — служыць для скарачэння URI.

OPTIONAL — пазначае неабавязковы шаблон.

GRAPH — ужывае шаблон да найменных графаў.

DISTINCT — забяспечвае унікальнасць рашэнняў у адказе на запыт.

LIMIT — задае максімальную колькасць выводных вынікаў.

OFFSET — апускае ў выніку першыя n рашэнняў.

ORDER BY — дазваляе адсартаваць вынік па ўзрастанні (ASC()) або па змяншэнні (DESC())^[7]. .

• DQL — заснаваны на XML, запыты і вынікі адлюстроўваюцца ў DAML+OIL;
• N3QL — заснаваны на Натацыі 3;
• R-DEVICE;
• RDFQ — заснаваны на XML;
• RDQ — падобны на SQL;
• RDQL — падобны на SQL;
• SeRQL — падобны на SQL, блізкі да RDQL;
• Versa — кампактны сінтаксіс (не SQL), выключна для 4Suite (мова Python).

SPARQL 1.0 стаў стандартам у студзені 2008 і ўключаў:

SPARQL 1.0 Мова запытаў;

SPARQL 1.0 Пратакол;

SPARQL Фармат вынікаў XML.

SPARQL 1.1 з’яўляецца актуальнай версіяй і ўключае:

SPARQL мова запытаў і пратакол абноўлены да 1.1;

SPARQL 1.1 Абнаўленні;

SPARQL 1.1 HTTP-пратакол для кіравання RDF графамі;

SPARQL 1.1 Апісанні службаў;

SPARQL 1.1 Лагічныя следствы (Entailments);

SPARQL 1.1 Асноўныя Федэратыўныя запыты^[8].

Іншы прыклад запытаў SPARQL: «Знайсці даты выхаду серый усіх сезонаў серыяла „Клан Сапрана“»:

 PREFIX dbpo: <http://dbpedia.org/ontology/>
 SELECT *
 WHERE
 {
 ?e dbpo:series     <http://dbpedia.org/resource/The_Sopranos>.
 ?e dbpo:releaseDate  ?date.
 ?e dbpo:episodeNumber ?number.
 ?e dbpo:seasonNumber  ?season.
 }
 ORDER BY DESC(?date)

Пераменныя абазначаюцца прэфіксам «?» або «$».

Каб зрабіць запыты кароткімі, SPARQL дазваляе вызначаць прэфіксы і асноўныя URI спосабам, падобным Turtle. У гэтым запыце прэфікс «dbpo» абазначае "http://dbpedia.org/ontology/».

Кропка доступу SPARQL — гэта служба, якая падтрымлівае пратакол запытаў SPARQL. Кропка доступу дазваляе карыстачу рабіць запыты да базы ведаў. Сервер апрацоўвае запыт і вяртае адказ у некаторым, звычайна машыначытальным, фармаце. Такім чынам, кропкі доступу SPARQL у першую чаргу з’яўляюцца API да баз ведаў, а прадстаўленне вынікаў павінна быць рэалізавана праграмным забеспячэннем выклікальнага боку^[9].

Адрозніваюць два выглядs кропак доступу: агульнага прызначэння і лакальныя.

Пункты доступу агульнага прызначэння могуць рабіць запыты па любых названых RDF-дакументах, якія знаходзяцца ў Сетцы. А лакальныя кропкі доступу здольныя атрымліваць даныя толькі ад аднаго рэсурса.

• Прыклад кропкі доступу SPARQL .
• Спіс кропак доступу SPARQL

На дадзены момант для шэрагу моў праграмавання існуе магчымасць выклікаць SPARQL-запыты^[10], існуюць прылады, якія дазваляюць падлучаць і ў паўаўтаматычным рэжыме будаваць SPARQL-запыты для кропкі доступу SPARQL, напрыклад ViziQuer^[11].

• SPARQL Query Language for RDF (англ.) — спецыфікацыя мовы запытаў SPARQL
• Semantic Web Activity News (англ.) — Навіны семантычнага павуціння
• Berners-Lee looks for Web’s big leap (англ.) — інтэрв’ю Ціма Бернерса-Лі
• Structure of a SPARQL Query — Структура SPARQL запыту
• SPARQL Protocol for RDF (англ.) — спецыфікацыя пратакола SPARQL
• Мова запытаў SPARQL для RDF
• SPARQL Working Group Wiki (англ.)
• RDF Query Survey (англ.)
• XML.com: Introducing SPARQL: Querying the Semantic Web (англ.)
• RDF Query and Rule languages Use Cases and Examples survey (англ.)
• SPARQL — мова запытаў да RDF
• SPARQL Query Language for RDF (англ.)