Mancozeb
Danh pháp IUPAC	manganese;zinc;ethane-1,2-diylbis(dithiocarbamate)
Tên khác	Dithane M-45, Penncozeb, Manzane, Vondozeb
Nhận dạng
Số CAS	8018-01-7
PubChem	13306013
Số RTECS	ZB0350000
UNII	76B80106NM
Thuộc tính
Công thức phân tử	[C4H6MnN2S4]x Zny
Khối lượng mol	271,2 g/mol
Bề ngoài	Bột mịn màu vàng xám
Khối lượng riêng	1,92 g/cm³
Điểm nóng chảy	192 - 204 °C (phân hủy)
Điểm sôi
Độ hòa tan trong nước	6,2 mg/L (ở 25 °C)
Dược lý học
Các nguy hiểm
Nguy hiểm chính	Độc với thủy sinh, nguy cơ rối loạn nội tiết
LD50	> 5000 mg/kg (chuột, miệng)
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa). Tham khảo hộp thông tin

Mancozeb là một loại thuốc diệt nấm thuộc nhóm dithiocarbamate, tác động tiếp xúc bảo vệ đa điểm. Nó là phức hợp phối trí của muối mangan và kẽm của ethylene bisdithiocarbamate.

Mancozeb ức chế hoạt động của các enzyme trong tế bào nấm bằng cách phá vỡ các nhóm sulfhydryl, dẫn đến gián đoạn chu trình Krebs và tổng hợp ATP. Do cơ chế tác động đa điểm (multi-site), hoạt chất này có rủi ro hình thành tính kháng thuốc rất thấp và được xếp vào nhóm FRAC M:03.^[1]

Trong quá trình phân hủy, Mancozeb tạo ra sản phẩm phụ là Ethylenethiourea (ETU). Đây là tác nhân chính gây ra các lo ngại về sức khỏe:

• Tuyến giáp: ETU gây ức chế tổng hợp hormone tuyến giáp, dẫn đến bướu cổ và u tuyến giáp ở động vật thí nghiệm.^[2]
• Khả năng gây ung thư: Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp ETU vào Nhóm 2B (có thể gây ung thư cho người).^[3]

Các nghiên cứu khoa học hiện đại xác nhận Mancozeb có khả năng gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến chức năng sinh sản và quá trình phát triển của động vật có vú.^[4]

Mancozeb được phân loại là rất độc đối với sinh vật thủy sinh. Nồng độ gây chết trung bình LC₅₀ (trong 96 giờ) trên cá hồi cầu vồng được xác định là 0,073 mg/L.^[5] Ngoài ra, hoạt chất này cũng gây tác động tiêu cực đến nấm rễ cộng sinh (Arbuscular Mycorrhizal Fungi), làm ảnh hưởng đến sự phát triển tự nhiên của hệ vi sinh vật trong đất.^[6]

Quy định về việc sử dụng Mancozeb có sự khác biệt lớn giữa các khu vực pháp lý dựa trên các đánh giá rủi ro hiện đại:

• Khu vực thắt chặt: Liên minh Châu Âu (EU) và Vương quốc Anh đã chính thức chấm dứt việc phê duyệt hoạt chất này từ năm 2021 do những rủi ro không thể chấp nhận được đối với sức khỏe con người và động vật có vú.^[7]
• Khu vực hạn chế: Các cơ quan quản lý tại Bắc Mỹ (như EPA Hoa Kỳ và PMRA Canada) đã triển khai các lộ trình cắt giảm mục đích sử dụng hoặc thắt chặt các biện pháp bảo hộ lao động để giảm thiểu khả năng tiếp xúc của con người.^[8]
• Thị trường xuất khẩu: Tại nhiều quốc gia đang phát triển, Mancozeb vẫn được phép sử dụng nhưng dư lượng trên nông sản phải đáp ứng các tiêu chuẩn Giới hạn Dư lượng Tối đa (MRL) cực kỳ thấp (thường là mức 0,01 mg/kg) để có thể thâm nhập vào các thị trường khó tính.^[9]

• PubChem - Mancozeb Data
• ECHA - Substance Information