Dido
|
Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Dido (apartigilo) |
 | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Troveblo de fosilioj: Moderna | ||||||||||||||||
 Rekonstruita dido ĉe Muzeo de Natura Historio de universitato Oksfordo.
| ||||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
| Raphus cucullatus (Linnaeus, C, 1758) | ||||||||||||||||
| Konserva statuso | ||||||||||||||||
 Antaŭa vivloko (ruĝe)
| ||||||||||||||||
Subspecioj
| ||||||||||||||||
|
Unutipa | ||||||||||||||||
Aliaj Vikimediaj projektoj
| ||||||||||||||||
Dido[1],[2] aŭ dodo[mankas fonto] (latine Raphus cucullatus) estas formortinta, neflugkapabla birdo, vivinta sur la insulo Maŭricio ĝis la fino de la 17-a jarcento.
Ĝi estas unu el la tri specoj, formantaj la familion didedoj (Raphidae aŭ Rafedoj). Oni listigas la dido-familion en la sistematiko plej ofte al ordo de la kolomboformaj (Columbiformes), sed malofte oni apartigas ĝin al memstara ordo (Raphiformes). La du aliaj specioj estis – vivintaj simile sur insuloj de la Hinda Oceano - du ermitkolomboj (R. solitarius kaj Pezophaps solitaria).
La birdojn ekrigardis (kaj notis pri tio) unuafoje portugalaj maristoj en ĉirkaŭ 1507 kaj dum 2 jarcentoj formortigis la birdon la homoj kaj la kunportitaj hejmaj bestoj. La dido formortis en 1681, la reunia ermitkolombo en 1746, la rodriguesa ermitkolombo en ĉirkaŭ 1790.
La dido estis pli granda ol meleagro, ĉirkaŭ 23 kg. La plumaro estis blugriza, la kapo granda, la beko nigra, hoka, kun ruĝeta kovraĵo. La flugilo estis eta, senutila, la kruro estas dika, flava kaj pugopinte, starante plumvosto.
La Reunia ermitkolombo estis blanka versio de dido. La bruna Rodrigesa ermitkolombo estis pli alta kaj maldika, kun pli malgranda kapo, senhoka beko.
Ĉiu restaĵo de dido estas kapo kaj kruro en Oksfordo, kruro en la British Museum, kapo en Kopenhago kaj pliaj en diversaj muzeoj. Oni trovis pluajn ostojn dum la jaro 2006.
Ĝi estis simbolo de la senbrida homa agado kontraŭ la medio, formorto de specioj.
Taksonomio
Laŭ AviList[3], jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj[2]:
- Columbiformes - kolomboformaj
- Columbidae - kolombedoj
- Raphus Brisson, MJ, 1760
- †Raphus cucullatus (Linnaeus, C, 1758) - dido
- Raphus Brisson, MJ, 1760
- Columbidae - kolombedoj
Etimologio
La esperanta vortformo dido, uzata anstataŭ la pli internacia formo dodo, devenas de latina sinonimo Didus ineptus (Linnaeus, 1766), uzata nur en la 18-a jarcento.
- Bildaro
-
La aventuroj de Alicio en Mirlando, Ilustraĵo de John Tenniel (1865) -
Ĉi tiu bildo de dido de 1651 de Jan Savery estas bazita sur pentraĵo de 1626 de Roelant Savery, farita de konservita kaj remburita specimeno. Notu, ke ĝi havas du maldekstrajn krurojn kaj la birdo estas trodika pro domeco -
Dido de Surat, verŝajne de Ustad Mansur, miniaturo, ĉirkaŭ 1625 -
Kapo de dido, detalo de ilustraĵo el Atlas de Zoologie, Paul Gervais, 1844 -
monero de 10 maŭriciaj rupioj (reverso)
-4042.jpg)
Referencoj
Vidu ankaŭ
Eksteraj ligiloj
- The Dodo Cartoon Blog Arkivigite je 2011-03-01 per la retarkivo Wayback Machine
- foto-grupo "Didus Ineptus" ĉe Flickr.com
| ||||||||||||||||||
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.